Giới thiệu về Công văn 2555/TCT-KK năm 2016

Công văn 2555/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng liên quan đến điều kiện chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Nội dung công văn tập trung giải quyết vướng mắc của doanh nghiệp về việc khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong trường hợp tài khoản ngân hàng của bên bán chưa đăng ký với cơ quan thuế.

Quy định chung về điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt

Theo các quy định pháp luật về thuế GTGT và thuế TNDN hiện hành, đối với các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được:

• Khấu trừ thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ mua vào.
• Tính vào chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng được hiểu là có chứng từ chứng minh việc chuyển tiền từ tài khoản của bên mua sang tài khoản của bên bán mở tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán theo các hình thức thanh toán phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành.

Hướng dẫn xử lý khi tài khoản của bên bán chưa đăng ký với cơ quan thuế

Công văn 2555/TCT-KK đưa ra hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp mua hàng khi gặp tình huống tài khoản ngân hàng của bên bán chưa thực hiện thông báo hoặc đăng ký với cơ quan thuế theo quy định (thông qua Mẫu 08-MST hoặc các tờ khai đăng ký doanh nghiệp liên quan):

• Đối với bên mua (doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ): Trường hợp bên mua có đầy đủ hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ hợp pháp và có chứng từ thanh toán qua ngân hàng (chuyển tiền từ tài khoản của bên mua sang tài khoản của bên bán), bên mua vẫn được xem xét khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Quyền lợi thuế của bên mua không bị ảnh hưởng bởi việc bên bán vi phạm thủ tục hành chính về đăng ký tài khoản ngân hàng.
• Đối với bên bán (doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ): Bên bán có nghĩa vụ phải đăng ký tất cả các tài khoản ngân hàng sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Trường hợp bên bán không thực hiện đăng ký hoặc chậm đăng ký tài khoản ngân hàng, bên bán sẽ bị xử lý vi phạm hành chính về thuế đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế hoặc chậm thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế theo quy định pháp luật.

Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý đối với doanh nghiệp

Hướng dẫn tại Công văn 2555/TCT-KK mang tính thực tế cao, bảo vệ quyền lợi chính đáng của bên mua khi thực hiện giao dịch mua bán lành mạnh. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn pháp lý và tránh các rủi ro tranh chấp khi thanh tra, kiểm tra thuế, các doanh nghiệp cần lưu ý:

• Kiểm tra thông tin tài khoản: Bên mua nên chủ động yêu cầu bên bán cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng chính thức và xác nhận bằng văn bản hoặc thể hiện rõ trên hợp đồng kinh tế để đảm bảo dòng tiền được chuyển đúng đối tượng thụ hưởng.
• Tính hợp lệ của chứng từ chuyển tiền: Chứng từ chuyển tiền phải thể hiện rõ tài khoản chuyển đi thuộc sở hữu của bên mua và tài khoản nhận tiền thuộc sở hữu của bên bán đứng tên trên hóa đơn. Các hình thức chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của người đại diện, giám đốc hoặc nhân viên bên bán chỉ được chấp nhận nếu có thỏa thuận ủy quyền thanh toán bằng văn bản cụ thể và phù hợp với quy định pháp luật.
• Trách nhiệm tuân thủ của bên bán: Các doanh nghiệp với vai trò là bên bán cần chủ động rà soát, thực hiện đăng ký bổ sung kịp thời tất cả các tài khoản ngân hàng đang hoạt động với cơ quan thuế để tránh các chế tài xử phạt hành chính không đáng có.