Công văn 2622/BXD-VLXD năm 2022 do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn việc thu hồi, quản lý và sử dụng các sản phẩm đi kèm phát sinh từ quá trình hoạt động của Nhà máy chế biến cát, bột thạch anh ít sắt chất lượng cao (HPS). Đây là văn bản quan trọng giúp doanh nghiệp và các cơ quan quản lý địa phương định hình phương án xử lý nguồn tài nguyên phụ thu một cách hiệu quả, đúng quy định pháp luật về khoáng sản và bảo vệ môi trường.

- Mục đích và phạm vi áp dụng hướng dẫn

• Xác định rõ cơ sở pháp lý cho việc thu hồi các sản phẩm phụ, sản phẩm đi kèm phát sinh trong quá trình chế biến cát và bột thạch anh ít sắt chất lượng cao tại Nhà máy HPS.
• Đảm bảo tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên, tránh lãng phí khoáng sản và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh khu vực nhà máy.
• Hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính và thủ tục hành chính liên quan đến việc tận thu khoáng sản đi kèm theo đúng quy định pháp luật.

- Quy định về thu hồi và sử dụng sản phẩm đi kèm

• Các sản phẩm đi kèm (như cát mịn, đất sét, bùn thải sau tuyển rửa...) phát sinh từ dây chuyền công nghệ của Nhà máy HPS cần được phân loại, đánh giá chất lượng để xác định mục đích sử dụng phù hợp.
• Ưu tiên sử dụng các sản phẩm đi kèm này làm nguyên liệu cho các ngành sản xuất vật liệu xây dựng khác như sản xuất gạch, ngói, hoặc làm vật liệu san lấp nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
• Việc thu hồi và tiêu thụ sản phẩm đi kèm phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình công nghệ đã được phê duyệt và không được làm thay đổi công suất, mục tiêu chính của dự án Nhà máy HPS.

- Nghĩa vụ pháp lý và tài chính của doanh nghiệp

• Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai, nộp thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và các nghĩa vụ tài chính khác đối với khối lượng sản phẩm đi kèm được thu hồi và tiêu thụ theo đúng quy định của pháp luật về thuế và khoáng sản.
• Phải lập hồ sơ, phương án thu hồi trình cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện việc tận thu và tiêu thụ thương mại.
• Thực hiện quan trắc môi trường định kỳ, đảm bảo khu vực lưu chứa và xử lý sản phẩm đi kèm không gây ô nhiễm nguồn nước và không khí xung quanh khu vực dự án.

- Trách nhiệm của các cơ quan quản lý liên quan

• Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên và Môi trường địa phương có trách nhiệm giám sát, kiểm tra hoạt động thu hồi, sử dụng sản phẩm đi kèm của nhà máy nhằm đảm bảo đúng phương án đã được phê duyệt.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục pháp lý về đất đai, khoáng sản và môi trường liên quan đến hoạt động thu hồi sản phẩm phụ.