Giới thiệu chung về Công văn 2635/TCHQ-ĐTCBL

Công văn 2635/TCHQ-ĐTCBL do Tổng cục Hải quan ban hành là một văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, tập trung vào việc siết chặt công tác quản lý, kiểm tra và giám sát đối với mặt hàng gỗ nhập khẩu có nguồn gốc từ các quốc gia Châu Phi. Quyết định này được đưa ra nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu lâm sản trái phép và đảm bảo thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế về bảo vệ động thực vật hoang dã nguy cấp.

Bối cảnh và mục tiêu quản lý

Trong giai đoạn ban hành công văn, hoạt động nhập khẩu gỗ từ Châu Phi vào Việt Nam có xu hướng gia tăng mạnh mẽ. Tuy nhiên, đi kèm với đó là các nguy cơ cao về việc doanh nghiệp khai báo sai chủng loại, gian lận khối lượng, hoặc giả mạo hồ sơ nguồn gốc xuất xứ để hợp thức hóa các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục CITES. Trước tình hình đó, Tổng cục Hải quan ban hành chỉ đạo này nhằm đạt được các mục tiêu sau:

• Tăng cường tính chính xác trong việc phân loại, áp mã số hàng hóa (mã HS) và xác định trị giá hải quan đối với mặt hàng gỗ nhập khẩu.
• Phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi nhập khẩu gỗ bất hợp pháp, bảo vệ uy tín của Việt Nam trên thị trường lâm sản quốc tế.
• Nâng cao trách nhiệm và hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị hải quan cửa khẩu và các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Các biện pháp kiểm tra và giám sát trọng điểm

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố triển khai đồng bộ và quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan nghiêm ngặt: Thực hiện đối chiếu chi tiết thông tin trên tờ khai hải quan với các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại, vận đơn, chứng nhận xuất xứ (C/O), và đặc biệt là giấy phép CITES hoặc chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp.
• Tăng cường kiểm tra thực tế hàng hóa: Áp dụng biện pháp kiểm tra thực tế (kiểm hóa) đối với các lô hàng gỗ nhập khẩu từ Châu Phi có dấu hiệu rủi ro cao. Quá trình kiểm hóa phải tập trung xác định rõ số lượng, thể tích, và đặc điểm hình thái của gỗ để đối chiếu với khai báo.
• Trưng cầu giám định chủng loại gỗ: Trong trường hợp có nghi ngờ về tên thương mại hoặc tên khoa học của loại gỗ nhập khẩu, cơ quan Hải quan phải thực hiện lấy mẫu và trưng cầu giám định tại các tổ chức chuyên môn có thẩm quyền để làm cơ sở thông quan và áp thuế chính xác.

Phối hợp liên ngành và xử lý vi phạm

Để nâng cao hiệu quả thực thi, Công văn nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng:

• Phối hợp với Cơ quan Quản lý CITES Việt Nam và lực lượng Kiểm lâm để xác minh tính hợp pháp của các giấy phép và nguồn gốc lâm sản.
• Trao đổi thông tin nghiệp vụ với Cục Điều tra chống buôn lậu để kịp thời phát hiện các đường dây, ổ nhóm có hành vi buôn lậu gỗ quy mô lớn.
• Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm hành chính về hải quan, trường hợp có dấu hiệu tội phạm hình sự phải chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để khởi tố điều tra theo quy định của pháp luật.

Tổ chức thực hiện

Tổng cục Hải quan giao Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu nghiêm túc thực hiện các nội dung tại Công văn này. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị tổng hợp số liệu, báo cáo định kỳ về tình hình nhập khẩu, các phương thức thủ đoạn gian lận mới phát hiện để Tổng cục có hướng chỉ đạo, điều chỉnh kịp thời.