Giới thiệu chung về Công văn 2652/TCHQ-CNTT năm 2020

Công văn 2652/TCHQ-CNTT do Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan (thuộc Tổng cục Hải quan) ban hành ngày 24/04/2020. Văn bản này tập trung vào việc xử lý kỹ thuật và nghiệp vụ đối với các tờ khai hải quan xuất khẩu gạo trên Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, nhằm triển khai đồng bộ và hiệu quả các nội dung chỉ đạo tại Công văn 2638/TCHQ-GSQL của Cục Giám sát quản lý về Hải quan trong bối cảnh áp dụng hạn ngạch xuất khẩu gạo.

Nội dung chi tiết và các hướng dẫn trọng tâm

Văn bản đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm giải quyết triệt để các vướng mắc phát sinh từ việc đăng ký tờ khai xuất khẩu gạo của doanh nghiệp trên hệ thống điện tử, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đúng quy định pháp luật. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Kiểm tra và phân loại tờ khai xuất khẩu gạo trên hệ thống: Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan chịu trách nhiệm rà soát toàn bộ các tờ khai xuất khẩu gạo đã được đăng ký thành công trên Hệ thống VNACCS/VCIS. Quá trình rà soát tập trung vào việc xác định tính hợp lệ của các tờ khai, đối chiếu thời gian đăng ký và số lượng gạo đăng ký xuất khẩu của từng doanh nghiệp so với hạn ngạch cho phép.
• Xử lý các tờ khai trùng lặp hoặc không hợp lệ: Đối với các tờ khai có dấu hiệu trùng lặp thông tin, khai khống hoặc đăng ký vượt quá năng lực thực tế nhằm giữ chỗ hạn ngạch, hệ thống sẽ phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ để tiến hành hủy bỏ hoặc yêu cầu doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung theo đúng quy định.
• Nguyên tắc trừ lùi hạn ngạch tự động: Công văn hướng dẫn chi tiết về cơ chế vận hành của hệ thống tự động trong việc trừ lùi số lượng gạo xuất khẩu trực tiếp vào tổng hạn ngạch được cấp phép. Việc trừ lùi phải đảm bảo tính chính xác tuyệt đối theo thời gian thực (real-time) để tránh tình trạng vượt hạn ngạch quy định.
• Phối hợp thông tin giữa các đơn vị trực thuộc Tổng cục Hải quan: Thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu nhanh chóng giữa Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan với Cục Giám sát quản lý về Hải quan. Định kỳ hoặc đột xuất kết xuất danh sách các tờ khai đã được chấp nhận thông quan, các tờ khai đang chờ và các tờ khai bị lỗi để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh tại các Chi cục Hải quan cửa khẩu.
• Hỗ trợ kỹ thuật cho doanh nghiệp và Hải quan địa phương: Tăng cường nguồn lực kỹ thuật để đảm bảo Hệ thống VNACCS/VCIS hoạt động ổn định, không bị nghẽn mạng trong các khung giờ cao điểm đăng ký tờ khai. Đồng thời, cung cấp các kênh hỗ trợ trực tuyến để giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 2652/TCHQ-CNTT đóng vai trò là công cụ điều hành kỹ thuật quan trọng, giúp cụ thể hóa các chính sách quản lý xuất khẩu gạo của Chính phủ và Bộ Tài chính trong giai đoạn nhạy cảm về an ninh lương thực năm 2020. Việc áp dụng các biện pháp công nghệ thông tin chặt chẽ giúp ngăn chặn tình trạng trục lợi hạn ngạch, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo chân chính, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước của ngành Hải quan.