Công văn 271/BYT-TTrB được Bộ Y tế ban hành vào năm 2022 trong bối cảnh một số địa phương áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 quá mức cần thiết, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống, sinh hoạt và hoạt động sản xuất kinh doanh của người dân. Văn bản này nhằm chấn chỉnh kịp thời các hành vi áp dụng biện pháp phòng chống dịch không phù hợp, bảo đảm thực hiện nghiêm túc chủ trương thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ.

Thực trạng áp dụng biện pháp phòng chống dịch không phù hợp tại các địa phương

Qua công tác thanh tra, kiểm tra và phản ánh từ dư luận xã hội, Bộ Y tế ghi nhận một số địa phương đã tự ý đưa ra các quy định phòng chống dịch nghiêm ngặt quá mức, không đúng với hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế và các Nghị quyết của Chính phủ. Các sai phạm phổ biến được chỉ rõ bao gồm:

• Yêu cầu cách ly y tế bắt buộc đối với người về từ các vùng có nguy cơ dịch bệnh ở cấp độ thấp hoặc trung bình (vùng xanh, vùng vàng) mà không có chỉ định dịch tễ cụ thể.
• Áp dụng biện pháp phong tỏa, cách ly diện rộng không cần thiết, gây ách tắc giao thông, cản trở việc lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán.
• Lạm dụng việc xét nghiệm COVID-19, bắt buộc người dân phải xét nghiệm nhiều lần hoặc yêu cầu giấy xét nghiệm âm tính không đúng quy định khi di chuyển qua các địa bàn.

Các yêu cầu chấn chỉnh trọng tâm của Bộ Y tế

Để khắc phục triệt để tình trạng trên, Bộ Y tế yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Tuân thủ nghiêm ngặt Nghị quyết 128/NQ-CP: Các địa phương phải áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch theo đúng hướng dẫn tạm thời của Chính phủ và Bộ Y tế về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19. Tuyệt đối không tự ý ban hành các quy định trái với hướng dẫn của Trung ương hoặc cao hơn mức cần thiết.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho người dân di chuyển: Không được ngăn sông cấm chợ, không áp dụng các biện pháp hạn chế đi lại, cách ly người dân về quê ăn Tết một cách cực đoan, thiếu cơ sở khoa học. Việc giám sát y tế đối với người di chuyển giữa các địa phương phải thực hiện thống nhất theo đúng hướng dẫn phân loại cấp độ dịch.
• Chấn chỉnh công tác xét nghiệm và cách ly: Chỉ thực hiện xét nghiệm thần tốc, khoanh vùng hẹp nhất có thể khi xuất hiện ổ dịch mới. Không yêu cầu xét nghiệm tràn lan đối với những đối tượng không thuộc diện nguy cơ cao hoặc không có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Thanh tra Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch tại địa phương; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp phòng chống dịch vượt quá thẩm quyền hoặc không đúng quy định pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với công tác phòng chống dịch

Công văn 271/BYT-TTrB đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nhận thức và hành động của các cấp chính quyền địa phương trong giai đoạn chuyển sang trạng thái bình thường mới. Văn bản này giúp:

• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tự do đi lại và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
• Tránh lãng phí nguồn lực xã hội, giảm bớt gánh nặng chi phí xét nghiệm và cách ly không cần thiết cho người dân và ngân sách nhà nước.
• Đảm bảo tính nhất quán, thông suốt trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, góp phần thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội sau đại dịch.