Tổng quan về Công văn 2734/TCHQ-GSQL năm 2017

Công văn 2734/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn thống nhất thủ tục hải quan và công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa chuyển tải. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp cảng, hãng tàu và cơ quan hải quan địa phương, đồng thời chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ theo quy định của Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.

1. Quy định về địa điểm và phương thức chuyển tải hàng hóa

Công văn làm rõ các khu vực được phép thực hiện việc chuyển tải hàng hóa và phương thức giám sát tương ứng:

• Hàng hóa chuyển tải phải được đưa vào khu vực trung chuyển, cảng trung chuyển hoặc các khu vực giám sát hải quan được chỉ định tại cảng biển, cảng hàng không quốc tế.
• Việc chuyển tải có thể thực hiện trực tiếp từ phương tiện vận tải nhập cảnh sang phương tiện vận tải xuất cảnh (chuyển tải mạn tàu) hoặc đưa về bãi cảng trung chuyển trước khi xếp lên phương tiện xuất cảnh để xuất khẩu.
• Toàn bộ quá trình chuyển tải phải được giám sát chặt chẽ bởi cơ quan hải quan từ khi hàng hóa đến cảng cho đến khi thực xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

2. Thủ tục hải quan đối với hàng hóa chuyển tải

Thủ tục đối với hàng hóa chuyển tải được thực hiện dựa trên các nguyên tắc đơn giản hóa nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan:

• Khai báo thông tin: Hãng tàu hoặc người đại diện hợp pháp của hãng tàu có trách nhiệm khai báo thông tin về hàng hóa chuyển tải trên hệ thống một cửa quốc gia hoặc hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan trước khi hàng hóa được bốc dỡ xuống cảng.
• Hồ sơ hải quan: Người khai hải quan nộp bản khai hàng hóa (Manifest) và các chứng từ vận tải liên quan thể hiện rõ cảng xếp hàng, cảng chuyển tải và cảng đích cuối cùng của lô hàng.
• Sử dụng mã loại hình: Hướng dẫn chi tiết việc áp dụng mã loại hình vận chuyển và khai báo tờ khai vận chuyển độc lập đối với trường hợp hàng hóa di chuyển giữa các cảng, khu vực giám sát khác nhau trong lãnh thổ Việt Nam trước khi xuất khẩu.

3. Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa chuyển tải

Công tác giám sát là nội dung cốt lõi nhằm ngăn ngừa gian lận thương mại và thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa:

• Giám sát bằng niêm phong: Hàng hóa chuyển tải nguyên container phải còn nguyên niêm phong của hãng tàu hoặc được niêm phong bằng seal của cơ quan hải quan trong suốt quá trình lưu giữ và di chuyển tại khu vực chuyển tải.
• Giám sát thời gian lưu bãi: Quy định cụ thể về thời hạn hàng hóa được phép lưu giữ tại khu vực chuyển tải. Trường hợp quá thời hạn quy định mà chưa xuất cảnh, doanh nghiệp phải có văn bản giải trình và được sự đồng ý của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi lưu giữ.
• Phối hợp giữa các Chi cục Hải quan: Đối với hàng hóa chuyển tải có sự di chuyển giữa các cảng biển khác nhau, Chi cục Hải quan nơi hàng đến và Chi cục Hải quan nơi hàng đi phải phối hợp chặt chẽ thông qua hệ thống điện tử để xác nhận tình trạng hàng hóa và hoàn thành thủ tục giám sát.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ ràng trách nhiệm của từng chủ thể tham gia vào chuỗi hoạt động chuyển tải hàng hóa:

• Đối với hãng tàu và đại lý hãng tàu: Chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin khai báo trên Manifest; đảm bảo nguyên trạng hàng hóa và niêm phong trong suốt quá trình chuyển tải; thực hiện xếp dỡ hàng hóa đúng vị trí và thời gian đã đăng ký với cơ quan hải quan.
• Đối với doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho bãi: Bố trí khu vực riêng biệt để lưu giữ hàng hóa chuyển tải; cập nhật kịp thời thông tin hàng hóa đưa vào, đưa ra khu vực cảng lên hệ thống kết nối với cơ quan hải quan; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc kiểm tra, giám sát khi có yêu cầu.
• Đối với cơ quan hải quan: Tạo điều kiện thuận lợi, giải quyết nhanh chóng thủ tục thông quan và giám sát cho doanh nghiệp; thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro.