Công văn 2749/GSQL-GQ1 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải đáp, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Thông tư 39/2018/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC) về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc, tạo thuận lợi cho cả cơ quan hải quan địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 2749/GSQL-GQ1 năm 2018:

• Về việc khai bổ sung thông tin: Công văn hướng dẫn chi tiết các trường hợp người khai hải quan được phép khai bổ sung thông tin trên hệ thống dữ liệu điện tử. Việc khai bổ sung phải tuân thủ đúng thời hạn quy định và trước khi cơ quan hải quan quyết định thông quan hoặc giải phóng hàng hóa, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc lỗi hệ thống được chấp nhận.
• Về thủ tục hủy tờ khai hải quan: Làm rõ các trường hợp cụ thể được hủy tờ khai như tờ khai trùng lặp, tờ khai đã khai nhưng hàng hóa không xuất khẩu/nhập khẩu thực tế, hoặc khai sai các chỉ tiêu thông tin không được phép sửa đổi. Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình nộp hồ sơ đề nghị hủy và trách nhiệm phê duyệt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai.

• Báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư: Hướng dẫn cụ thể về cách thức lập và nộp báo cáo quyết toán theo năm tài chính. Làm rõ nguyên tắc nhất quán trong việc xác định trị giá, số lượng nguyên liệu nhập khẩu, sản phẩm xuất khẩu và tồn kho thực tế giữa sổ sách kế toán của doanh nghiệp và tờ khai hải quan.
• Xử lý phế liệu, phế phẩm: Quy định rõ thủ tục tiêu hủy hoặc chuyển tiêu thụ nội địa đối với phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất, gia công. Doanh nghiệp phải thực hiện khai báo hải quan và nộp thuế (nếu có) trước khi đưa vào tiêu thụ nội địa.
• Thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ: Hướng dẫn chi tiết về chứng từ, thời hạn hoàn thành thủ tục đối với hoạt động mua bán hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất hoặc doanh nghiệp trong khu phi thuế quan, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ dòng hàng và dòng thuế.

• Thủ tục lưu kho ngoại quan: Quy định rõ ràng về thời hạn lưu giữ hàng hóa tại kho ngoại quan và các điều kiện gia hạn. Hướng dẫn cách thức khai báo đối với hàng hóa từ nước ngoài đưa vào kho ngoại quan và ngược lại.
• Giám sát hải quan tại kho ngoại quan: Tăng cường vai trò giám sát trực tiếp và giám sát điện tử của cơ quan hải quan đối với các giao dịch chuyển quyền sở hữu hàng hóa trong kho ngoại quan, ngăn ngừa tình trạng gian lận thương mại hoặc thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.

• Triển khai Hệ thống quản lý hải quan tự động (VASSCM): Hướng dẫn xử lý các vướng mắc kỹ thuật khi kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi với hệ thống của cơ quan hải quan. Đảm bảo thông tin về container, số seal và tình trạng hàng hóa được cập nhật liên tục, chính xác.
• Giải quyết sự cố hệ thống: Trong trường hợp hệ thống VASSCM gặp sự cố không thể truyền nhận dữ liệu, công văn cho phép áp dụng phương thức xác nhận thủ công tạm thời dựa trên chứng từ giấy để không làm ách tắc hoạt động giao nhận hàng hóa của doanh nghiệp tại cảng.

• Xác định trị giá hải quan và áp dụng thuế suất: Hướng dẫn xử lý các trường hợp nghi vấn về trị giá khai báo, quy trình tham vấn giá và thời hạn ban hành thông báo kết quả xác định trị giá.
• Miễn thuế, giảm thuế và hoàn thuế: Làm rõ hồ sơ, thủ tục và thẩm quyền giải quyết miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định của dự án ưu đãi đầu tư, cũng như thủ tục hoàn thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu nhưng phải tái xuất.

Công văn 2749/GSQL-GQ1 năm 2018 là văn bản nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ kịp thời các nút thắt trong thực tiễn áp dụng Thông tư 39/2018/TT-BTC, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, đồng thời đảm bảo tính minh bạch, nhất quán và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu tại Việt Nam.