Tóm tắt Công văn 2761/TCHQ-GSQL năm 2024 về quản lý xuất nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục CITES

Công văn 2761/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và giám sát chặt chẽ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc phụ lục CITES. Văn bản hướng dẫn các cục hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất quy trình thủ tục, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật trong nước và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

1. Quy định về kiểm tra, đối chiếu Giấy phép và Chứng chỉ CITES

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan cửa khẩu thực hiện kiểm tra nghiêm ngặt tính hợp lệ của Giấy phép CITES hoặc Chứng chỉ CITES do Cơ quan quản lý CITES có thẩm quyền cấp:

• Kiểm tra tính nguyên bản, thời hạn hiệu lực của giấy phép và các thông tin bắt buộc như tên khoa học, tên thông thường của loài, số lượng, trọng lượng, nguồn gốc xuất xứ của mẫu vật.
• Đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên Giấy phép CITES với tờ khai hải quan và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan để đảm bảo tính thống nhất, chính xác tuyệt đối.
• Chỉ chấp nhận thông quan đối với các lô hàng có Giấy phép CITES hợp lệ và còn hiệu lực tại thời điểm làm thủ tục hải quan.

2. Quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa và xác định danh tính mẫu vật

Công tác kiểm tra thực tế đối với các lô hàng thuộc danh mục CITES được quy định cụ thể nhằm ngăn chặn gian lận thương mại và buôn lậu động thực vật hoang dã:

• Thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa theo đúng tỷ lệ và chỉ dẫn rủi ro, tập trung vào việc xác định sự trùng khớp giữa hàng hóa thực tế với mô tả trên Giấy phép CITES đi kèm.
• Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ về chủng loại, tên khoa học hoặc có dấu hiệu gian lận, cơ quan hải quan phải trưng cầu giám định tại các tổ chức, cơ quan khoa học có thẩm quyền được chỉ định.
• Tạm dừng thông quan đối với các lô hàng có nghi vấn cho đến khi có kết quả giám định chính thức từ cơ quan chuyên môn.

3. Cơ chế phối hợp giữa Cơ quan Hải quan và Cơ quan quản lý CITES Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Công văn nhấn mạnh việc tăng cường trao đổi thông tin và phối hợp liên ngành:

• Thường xuyên cập nhật, chia sẻ thông tin về các phương thức, thủ đoạn gian lận, giả mạo Giấy phép CITES giữa cơ quan hải quan và Cơ quan quản lý CITES Việt Nam (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).
• Phối hợp xác minh nhanh các giấy phép CITES có nghi ngờ về tính xác thực hoặc có dấu hiệu tẩy xóa, sửa chữa thông tin.
• Báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để có hướng dẫn giải quyết thống nhất trên toàn quốc.

4. Xử lý vi phạm đối với hành vi xuất nhập khẩu trái phép động thực vật hoang dã

Các hành vi vi phạm quy định về CITES sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật hiện hành:

• Đối với các trường hợp xuất khẩu, nhập khẩu không có Giấy phép CITES hoặc sử dụng giấy phép giả mạo, không hợp lệ, cơ quan hải quan tiến hành lập biên bản vi phạm, tạm giữ tang vật và xử lý theo thẩm quyền.
• Trường hợp vụ việc có dấu hiệu tội phạm hình sự như buôn lậu, vận chuyển trái phép loài nguy cấp, quý, hiếm, cơ quan hải quan thực hiện khởi tố vụ án hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra có thẩm quyền để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.