Công văn 2795/BTC-TCHQ năm 2014 do Bộ Tài chính ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với hệ thống điều hòa không khí và thông gió nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp nhập khẩu và cơ quan hải quan thống nhất phương pháp phân loại, xác định trị giá và áp thuế chính xác đối với các thiết bị điều hòa nhiệt độ có công suất khác nhau.

1. Quy định về đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với máy điều hòa nhiệt độ

Theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và các văn bản hướng dẫn thi hành, mặt hàng máy điều hòa nhiệt độ thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB được xác định cụ thể như sau:

• Máy điều hòa nhiệt độ dạng lắp vào cửa sổ, tường, trần hoặc sàn, hoạt động độc lập, có công suất từ 90.000 BTU trở xuống thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.
• Trường hợp nhà sản xuất thiết kế máy điều hòa nhiệt độ gồm cục nóng (outdoor unit) và cục lạnh (indoor unit) tách rời nhau, việc xác định đối tượng chịu thuế TTĐB căn cứ vào công suất của từng cục nóng hoặc tổng công suất của hệ thống tùy thuộc vào phương thức nhập khẩu và hồ sơ kỹ thuật.
• Các thiết bị điều hòa không khí có công suất trên 90.000 BTU không thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.

2. Hướng dẫn phân loại đối với hệ thống điều hòa trung tâm và hệ thống multi-split

Công văn 2795/BTC-TCHQ đưa ra hướng dẫn chi tiết đối với các trường hợp nhập khẩu hệ thống điều hòa không khí trung tâm hoặc hệ thống nhiều dàn lạnh (multi-split):

• Trường hợp nhập khẩu đồng bộ: Nếu doanh nghiệp nhập khẩu đồng bộ cả cục nóng và các cục lạnh đi kèm, trong đó tổng công suất của hệ thống được xác định dựa trên công suất của cục nóng lớn hơn 90.000 BTU, thì toàn bộ hệ thống này không thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB.
• Trường hợp nhập khẩu đơn lẻ, rời rạc: Nếu doanh nghiệp chỉ nhập khẩu riêng lẻ các cục lạnh hoặc cục nóng có công suất từ 90.000 BTU trở xuống mà không chứng minh được các thiết bị này được lắp đặt đồng bộ vào hệ thống điều hòa trung tâm có công suất trên 90.000 BTU, cơ quan hải quan sẽ thực hiện áp thuế TTĐB đối với các thiết bị đơn lẻ này theo quy định.
• Yêu cầu về hồ sơ kỹ thuật: Để được miễn thuế TTĐB đối với các thiết bị thuộc hệ thống điều hòa trung tâm, người khai hải quan phải xuất trình đầy đủ tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất, sơ đồ thiết kế lắp đặt và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng đúng mục đích lắp đặt hệ thống có công suất trên 90.000 BTU.

3. Nguyên tắc xác định công suất để tính thuế

Việc xác định công suất của máy điều hòa nhiệt độ nhập khẩu được thực hiện dựa trên các nguyên tắc chặt chẽ:

• Căn cứ vào tài liệu kỹ thuật gốc của nhà sản xuất thiết bị (catalogue, tài liệu hướng dẫn lắp đặt và vận hành).
• Trường hợp có sự nghi ngờ về công suất thực tế so với khai báo, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu giám định tại các tổ chức giám định có thẩm quyền để làm cơ sở tính thuế.
• Đối với các tổ hợp máy điều hòa không khí được lắp ráp từ nhiều linh kiện, bộ phận nhập khẩu khác nhau, công suất tính thuế là công suất của toàn bộ hệ thống sau khi hoàn thành lắp ráp, với điều kiện việc lắp ráp phải tuân thủ đúng thiết kế kỹ thuật của hãng sản xuất.

4. Trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp nhập khẩu

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan hải quan và nghĩa vụ tuân thủ của doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp nhập khẩu phải khai báo trung thực, đầy đủ thông tin về tên hàng, ký mã hiệu, công suất (BTU hoặc kW) và quy cách đóng gói của từng bộ phận thuộc hệ thống điều hòa.
• Cơ quan hải quan địa phương có trách nhiệm kiểm tra đối chiếu hồ sơ, thực tế hàng hóa và tài liệu kỹ thuật để áp dụng đúng chính sách thuế TTĐB, tránh thất thu ngân sách nhà nước nhưng đồng thời không gây khó khăn, ách tắc cho hoạt động thông quan của doanh nghiệp.