Giới thiệu về Công văn 2824/TCT-CS năm 2014

Công văn 2824/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành ngày 23 tháng 07 năm 2014 nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các hóa đơn mua bán hàng hóa, dịch vụ của các doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ kinh doanh (doanh nghiệp bỏ trốn).

Nguyên tắc xử lý hóa đơn của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh

Tổng cục Thuế đưa ra các nguyên tắc phân loại và xử lý cụ thể đối với các trường hợp doanh nghiệp sử dụng hóa đơn của đơn vị đã bỏ địa chỉ kinh doanh như sau:

• Trường hợp hóa đơn phát sinh trước ngày doanh nghiệp bán hàng bỏ địa chỉ kinh doanh: Nếu cơ quan thuế chưa có thông báo hoặc kết luận chính thức về việc doanh nghiệp bán hàng bỏ trốn hay vi phạm pháp luật về thuế, và các hóa đơn này phát sinh từ các giao dịch mua bán có thật, doanh nghiệp mua hàng vẫn được xem xét khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.
• Trường hợp hóa đơn phát sinh sau ngày doanh nghiệp bán hàng bỏ địa chỉ kinh doanh: Các hóa đơn này được coi là không hợp pháp. Doanh nghiệp mua hàng không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Điều kiện để được khấu trừ thuế và ghi nhận chi phí hợp lệ

Để được chấp nhận khấu trừ thuế GTGT đầu vào và tính vào chi phí được trừ đối với các hóa đơn phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp bán hàng bỏ địa chỉ kinh doanh, doanh nghiệp mua hàng phải chứng minh được tính trung thực và hợp pháp của giao dịch thông qua các hồ sơ, tài liệu sau:

• Hợp đồng kinh tế: Phải có hợp đồng mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ bằng văn bản hợp pháp giữa hai bên.
• Chứng từ giao nhận hàng hóa: Biên bản bàn giao, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, vận đơn hoặc các chứng từ vận chuyển khác chứng minh hàng hóa đã được thực tế giao nhận.
• Chứng từ thanh toán: Phải có chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với các hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên theo đúng quy định của pháp luật về thuế GTGT. Đối với các hóa đơn dưới 20 triệu đồng, phải có chứng từ thanh toán bằng tiền mặt hợp lệ.
• Sổ sách kế toán: Giao dịch mua bán phải được phản ánh đầy đủ, trung thực trên sổ sách kế toán của doanh nghiệp mua hàng.

Trách nhiệm và biện pháp xử lý của cơ quan thuế

Công văn 2824/TCT-CS cũng quy định rõ trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc thanh tra, kiểm tra và xác minh các giao dịch đáng ngờ:

• Xác minh tính xác thực của giao dịch: Cơ quan thuế quản lý trực tiếp doanh nghiệp mua hàng có trách nhiệm phối hợp với cơ quan thuế quản lý doanh nghiệp bán hàng để xác minh xem giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ có thực tế diễn ra hay không.
• Xử lý hành vi gian lận: Trường hợp qua kiểm tra, xác minh phát hiện doanh nghiệp có hành vi mua bán hóa đơn khống, hợp thức hóa chứng từ để trốn thuế, cơ quan thuế sẽ thực hiện xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm trốn thuế, mua bán trái phép hóa đơn với quy mô lớn hoặc có tính chất phức tạp, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển toàn bộ hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra, khởi tố theo quy định của pháp luật hình sự.

Ý nghĩa pháp lý của văn bản

Công văn 2824/TCT-CS đóng vai trò quan trọng trong việc tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính vô tình mua phải hàng hóa của các đơn vị đã bỏ địa chỉ kinh doanh. Đồng thời, văn bản này cũng là công cụ sắc bén giúp cơ quan thuế tăng cường công tác quản lý, ngăn chặn các hành vi gian lận, trục lợi tiền thuế của Nhà nước thông qua việc mua bán hóa đơn bất hợp pháp.