Công văn 2864/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng than xuất khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc siết chặt quản lý, đảm bảo hoạt động xuất khẩu than tuân thủ đúng quy hoạch, kế hoạch và các quy định pháp luật liên quan của Nhà nước.

- Đối tượng và phạm vi áp dụng hướng dẫn xuất khẩu than

• Áp dụng đối với các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các Chi cục Hải quan địa phương nơi thực hiện thủ tục thông quan cho mặt hàng than xuất khẩu.
• Áp dụng trực tiếp đối với các doanh nghiệp đầu mối được phép xuất khẩu than theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, chủ yếu là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc.

- Quy định về điều kiện và hồ sơ hải quan đối với than xuất khẩu

• Doanh nghiệp phải xuất trình văn bản phân bổ chỉ tiêu, kế hoạch xuất khẩu than của cơ quan có thẩm quyền (Bộ Công Thương hoặc Thủ tướng Chính phủ) cho năm kế hoạch tương ứng để cơ quan hải quan đối chiếu, kiểm tra hạn ngạch.
• Hồ sơ hải quan phải đảm bảo đầy đủ các chứng từ theo quy định chung về hải quan, đồng thời phải kèm theo tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số than xuất khẩu (hóa đơn, chứng từ mua bán, khai thác).
• Hợp đồng mua bán ngoại thương (hợp đồng xuất khẩu) phải thể hiện rõ chủng loại than, tiêu chuẩn chất lượng, khối lượng và đơn giá phù hợp với quy định hiện hành về quản lý giá than xuất khẩu.

- Công tác kiểm tra, giám sát và xác định chất lượng than

• Cơ quan Hải quan thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa và đối chiếu chặt chẽ với hồ sơ khai báo, đặc biệt lưu ý đến chủng loại than (than cám, than cục, than bùn...) để áp dụng đúng mã HS và thuế suất thuế xuất khẩu tương ứng.
• Yêu cầu về giám định chất lượng: Việc xác định tiêu chuẩn kỹ thuật, hàm lượng tro, nhiệt trị và các chỉ tiêu lý hóa khác của than phải được thực hiện bởi các tổ chức giám định độc lập có thẩm quyền hoạt động theo quy định của pháp luật.
• Giám sát chặt chẽ lượng than thực tế xếp lên phương tiện vận chuyển (tàu biển, sà lan) để tránh tình trạng gian lận thương mại, khai sai khối lượng hoặc xuất khẩu vượt quá hạn ngạch cho phép.

- Trách nhiệm của các cơ quan Hải quan địa phương và doanh nghiệp

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có cửa khẩu xuất khẩu than có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại Công văn này, đảm bảo quy trình thông quan nhanh chóng nhưng phải kiểm soát chặt chẽ, không để xảy ra thất thoát thuế.
• Doanh nghiệp xuất khẩu chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của thông tin khai báo hải quan, nguồn gốc hợp pháp của than và việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường trong quá trình vận chuyển, tập kết tại cảng xuất khẩu.