Công văn 287/BXD-HĐXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải đáp và hướng dẫn các nội dung quan trọng liên quan đến điều kiện năng lực hoạt động xây dựng của tổ chức, cá nhân khi tham gia các hoạt động đấu thầu và lựa chọn nhà thầu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp làm rõ sự giao thoa giữa pháp luật về xây dựng và pháp luật về đấu thầu.

• Yêu cầu về chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng: Tổ chức khi tham gia hoạt động xây dựng (như khảo sát, thiết kế, giám sát, thi công, quản lý dự án) phải có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với loại và cấp công trình theo quy định. Chứng chỉ này là điều kiện bắt buộc để đánh giá năng lực kỹ thuật của nhà thầu trong quá trình lựa chọn nhà thầu.
• Thời điểm yêu cầu có chứng chỉ năng lực: Công văn làm rõ thời điểm nhà thầu phải xuất trình hoặc có chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng hợp lệ. Thông thường, nhà thầu phải đáp ứng điều kiện năng lực tại thời điểm thương thảo, ký kết hợp đồng hoặc theo yêu cầu cụ thể nêu trong hồ sơ mời thầu phù hợp với quy định của pháp luật xây dựng hiện hành.
• Sự tương thích giữa cấp công trình và hạng chứng chỉ: Nhà thầu chỉ được thực hiện các gói thầu thuộc dự án, công trình có cấp tương ứng hoặc thấp hơn hạng chứng chỉ năng lực được cấp (ví dụ: chứng chỉ Hạng I được làm công trình mọi cấp; chứng chỉ Hạng II được làm công trình cấp II trở xuống).

• Đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu: Việc đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu trong hồ sơ dự thầu phải tuân thủ đồng thời quy định của Luật Đấu thầu và Luật Xây dựng. Việc thiếu chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng tại thời điểm nộp thầu có thể dẫn đến việc nhà thầu bị loại nếu hồ sơ mời thầu quy định đây là điều kiện tiên quyết.
• Trách nhiệm của chủ đầu tư và bên mời thầu: Chủ đầu tư có trách nhiệm đưa các yêu cầu về chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng vào hồ sơ mời thầu một cách rõ ràng, minh bạch, tránh tạo ra các rào cản không cần thiết nhưng vẫn phải đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật chuyên ngành về xây dựng.

Công văn 287/BXD-HĐXD đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các chủ đầu tư, bên mời thầu và các nhà thầu thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật. Văn bản góp phần hạn chế các tranh chấp, vướng mắc phát sinh trong quá trình chấm thầu, xét thầu liên quan đến năng lực hành nghề của các tổ chức tham gia hoạt động xây dựng tại Việt Nam.