Công văn 3001/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hành lý của người xuất cảnh, nhập cảnh phải thực hiện tái xuất. Văn bản này giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp của hành khách, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát của cơ quan hải quan tại các cửa khẩu quốc tế.

- Các trường hợp hành lý được phép thực hiện thủ tục tái xuất

• Hành lý của người nhập cảnh mang theo người hoặc gửi trước, gửi sau chuyến đi nhưng không được phép nhập khẩu vào Việt Nam do không đáp ứng các điều kiện về giấy phép, kiểm tra chuyên ngành, hoặc vượt quá định mức miễn thuế quy định mà hành khách từ chối nộp thuế và có nguyện vọng tái xuất.
• Hành lý bị gửi nhầm, hành lý thất lạc của hành khách nhập cảnh được các hãng vận chuyển hoặc người đại diện hợp pháp làm thủ tục tái xuất để trả lại cho chủ sở hữu hoặc chuyển tiếp đi nước thứ ba.
• Hành lý của hành khách đã gửi vào kho lưu giữ của cơ quan Hải quan tại cửa khẩu nhưng quá thời hạn lưu giữ theo quy định hoặc hành khách thay đổi kế hoạch và yêu cầu tái xuất ra nước ngoài.

- Quy trình và thủ tục hải quan đối với hành lý tái xuất

• Nộp hồ sơ đề nghị: Hành khách hoặc người được ủy quyền hợp pháp (như hãng hàng không, đại lý vận chuyển) phải nộp văn bản đề nghị tái xuất hành lý cho Chi cục Hải quan cửa khẩu. Trong đơn phải nêu rõ lý do tái xuất, thông tin chi tiết về hành lý và cam kết chịu mọi chi phí phát sinh.
• Xuất trình chứng từ liên quan: Người làm thủ tục phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại quốc tế có giá trị tương đương của hành khách, thẻ hành lý (tag hành lý), vận đơn (nếu có) và tờ khai hải quan hành lý nhập cảnh, xuất cảnh đối với các trường hợp đã thực hiện khai báo trước đó.
• Kiểm tra thực tế hành lý: Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ và tiến hành kiểm tra thực tế đối với toàn bộ hành lý đề nghị tái xuất. Việc kiểm tra nhằm đối chiếu tính chính xác của hàng hóa bên trong so với khai báo, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng hình thức tái xuất để vận chuyển hàng cấm, hàng hóa thuộc diện kiểm soát đặc biệt trái phép vào hoặc ra khỏi Việt Nam.
• Niêm phong và giám sát hải quan: Sau khi hoàn thành việc kiểm tra thực tế và xác nhận đủ điều kiện tái xuất, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành niêm phong hải quan đối với hành lý (nếu cần thiết). Hành lý phải được giám sát chặt chẽ từ kho lưu giữ cho đến khi thực tế được xếp lên phương tiện vận tải để xuất cảnh ra nước ngoài.

- Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện

• Đối với hành khách hoặc người đại diện: Có trách nhiệm khai báo trung thực, cung cấp đầy đủ và kịp thời các chứng từ hợp lệ theo yêu cầu của cơ quan Hải quan. Đồng thời, phải tự chịu mọi chi phí liên quan đến việc lưu kho, bảo quản, bốc xếp và vận chuyển hành lý trong suốt quá trình thực hiện thủ tục tái xuất.
• Đối với các hãng vận chuyển (hàng không, hàng hải, đường bộ): Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan Hải quan trong việc quản lý, lưu giữ an toàn đối với hành lý thất lạc, gửi nhầm. Hãng vận chuyển phải thực hiện việc xếp dỡ và vận chuyển hành lý tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đúng theo tuyến đường và thời gian đã đăng ký dưới sự giám sát của hải quan.
• Đối với Chi cục Hải quan cửa khẩu: Có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và giải quyết thủ tục tái xuất hành lý nhanh chóng, đúng quy định pháp luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách. Đồng thời, phải bố trí lực lượng giám sát chặt chẽ quá trình di chuyển của hành lý tái xuất, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.