Tóm tắt Công văn 3035/TCT-CS năm 2024 về chính sách thuế giá trị gia tăng và thu nhập doanh nghiệp

Công văn 3035/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương liên quan đến việc áp dụng chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ và các khoản thu nhập phát sinh trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

1. Quy định về chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Đối với các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ, tiền thưởng hoặc các khoản thu tài chính khác mà doanh nghiệp nhận được, Tổng cục Thuế hướng dẫn áp dụng thống nhất theo quy định tại Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính:

• Trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT: Các cơ sở kinh doanh khi nhận khoản tiền bồi thường bằng tiền, tiền hỗ trợ, tiền thưởng, tiền chuyển nhượng quyền phát thải và các khoản thu tài chính khác thì không phải kê khai, khấu trừ và nộp thuế GTGT.
• Yêu cầu về chứng từ: Khi nhận các khoản tiền này, doanh nghiệp chỉ cần lập chứng từ thu tiền theo quy định (phiếu thu hoặc chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng), không phải lập hóa đơn GTGT.
• Trường hợp phải xuất hóa đơn và nộp thuế: Nếu doanh nghiệp nhận tiền từ tổ chức, cá nhân khác để thực hiện các dịch vụ cho tổ chức, cá nhân đó (như dịch vụ sửa chữa, bảo hành, khuyến mại, quảng cáo, hỗ trợ tiếp thị...) thì hoạt động này được xác định là cung ứng dịch vụ có thu tiền. Doanh nghiệp bắt buộc phải lập hóa đơn GTGT, kê khai và nộp thuế GTGT theo thuế suất quy định đối với dịch vụ đó.

2. Quy định về chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Về mặt thuế TNDN, các khoản thu nhập từ bồi thường, hỗ trợ được xử lý theo quy định tại Thông tư số 78/2014/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính):

• Phân loại thu nhập chịu thuế: Khoản tiền bồi thường, hỗ trợ nhận được (sau khi đã trừ đi các khoản chi phí liên quan trực tiếp như chi phí di dời, giá trị còn lại của tài sản bị thiệt hại, chi phí khắc phục hậu quả...) phải được hạch toán vào mục "Thu nhập khác" khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN trong kỳ tính thuế.
• Xử lý chênh lệch bồi thường đất đai: Trường hợp doanh nghiệp nhận được khoản bồi thường, hỗ trợ do Nhà nước thu hồi đất, giải phóng mặt bằng thì khoản thu nhập này được xác định và kê khai theo quy định về thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản hoặc thu nhập khác tùy thuộc vào tính chất của dự án. Doanh nghiệp được phép bù trừ khoản thu nhập này với các chi phí hợp lý liên quan trực tiếp để xác định thu nhập chịu thuế chính xác.
• Điều kiện tính vào chi phí được trừ: Các khoản chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến việc nhận bồi thường, hỗ trợ (như chi phí tháo dỡ, vận chuyển, xây dựng lại cơ sở vật chất mới tại địa điểm mới) nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật thì được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

3. Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo việc áp dụng pháp luật thuế được đồng bộ, minh bạch và đúng quy định, Tổng cục Thuế yêu cầu:

• Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần căn cứ vào hồ sơ thực tế, hợp đồng thỏa thuận, chứng từ thanh toán thực tế và bản chất của từng giao dịch cụ thể tại doanh nghiệp để hướng dẫn đơn vị thực hiện đúng nghĩa vụ thuế GTGT và TNDN.
• Tránh tình trạng áp dụng máy móc các quy định pháp luật, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thụ hưởng các chính sách hỗ trợ, bồi thường hợp pháp từ Nhà nước hoặc từ các đối tác liên quan trong quá trình hoạt động.