Tóm tắt Công văn 3037/TCHQ-TXNK năm 2024 về thuế giá trị gia tăng đối với hóa chất cơ bản và sản phẩm hóa chất

Công văn 3037/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2024 hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mặt hàng hóa chất cơ bản và sản phẩm hóa chất nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp thực hiện thống nhất chính sách thuế, đặc biệt là việc áp dụng mức thuế suất ưu đãi theo các nghị định giảm thuế của Chính phủ.

Phân biệt hóa chất cơ bản và sản phẩm hóa chất để áp dụng thuế suất GTGT

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc xác định bản chất hàng hóa nhằm áp dụng đúng mức thuế suất thuế GTGT đối với từng nhóm mặt hàng:

• Hóa chất cơ bản: Là các chất hóa học đơn lẻ hoặc hợp chất được sản xuất từ các nguyên liệu tự nhiên hoặc sản phẩm trung gian, có công thức hóa học xác định. Nhóm mặt hàng này thường thuộc diện không được giảm thuế GTGT (vẫn áp dụng mức thuế suất 10%) nếu đối chiếu thuộc Phụ lục I ban hành kèm theo các Nghị định về giảm thuế GTGT của Chính phủ (như Nghị định 94/2023/NĐ-CP và các văn bản liên quan).
• Sản phẩm hóa chất: Là sản phẩm thu được từ quá trình chế biến hóa chất cơ bản hoặc phối trộn các hóa chất với nhau theo công thức nhất định để phục vụ cho mục đích sử dụng cụ thể. Các sản phẩm này có thể được áp dụng mức thuế suất GTGT ưu đãi 8% nếu không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế quy định tại các Phụ lục I, II, III ban hành kèm theo Nghị định giảm thuế.

Nguyên tắc phân loại hàng hóa và áp dụng thuế suất

Để đảm bảo tính chính xác và thống nhất trong quá trình thông quan hàng hóa, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện theo các nguyên tắc chủ đạo sau:

• Căn cứ vào mã số HS và mô tả hàng hóa thực tế: Việc xác định một mặt hàng hóa chất nhập khẩu có thuộc đối tượng được giảm thuế GTGT xuống 8% hay không phải căn cứ vào mã số HS của hàng hóa và mô tả chi tiết mặt hàng tại danh mục hàng hóa nhập khẩu, đối chiếu trực tiếp với các Phụ lục loại trừ của Nghị định giảm thuế GTGT hiện hành.
• Trách nhiệm tự khai báo của doanh nghiệp: Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định mã số HS, tên gọi, bản chất hàng hóa và áp dụng mức thuế suất GTGT phù hợp. Doanh nghiệp phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin đã khai báo.
• Công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có) và đối chiếu với các quy định pháp luật về hóa chất để áp dụng đúng mức thuế suất, ngăn chặn hành vi gian lận thuế nhưng đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Hướng dẫn giải quyết vướng mắc và xử lý thuế nộp thừa, nộp thiếu

Công văn cũng đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện thực tế:

• Thực hiện trưng cầu giám định khi chưa rõ bản chất: Trong trường hợp cơ quan hải quan và doanh nghiệp chưa thống nhất được mặt hàng nhập khẩu là hóa chất cơ bản hay sản phẩm hóa chất, hoặc không thể xác định rõ qua hồ sơ kỹ thuật, các bên sẽ tiến hành lấy mẫu trưng cầu giám định tại Cục Kiểm định hải quan hoặc các tổ chức giám định được chỉ định để làm cơ sở áp thuế.
• Xử lý tiền thuế GTGT chênh lệch: Đối với các trường hợp doanh nghiệp đã khai báo và nộp thuế GTGT với mức thuế suất 10% nhưng sau đó được xác định lại thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 8% (hoặc ngược lại), cơ quan hải quan hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục xử lý tiền thuế nộp thừa hoặc truy thu thuế nộp thiếu theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.