b) Nhánh vi rút 2.3.2.1, nhóm B

Vi rút lưu hành tại tỉnh Lạng Sơn.

c) Nhánh vi rút 2.3.2.1, nhóm C

Vi rút lưu hành tại các tỉnh: Sơn La, Thái Nguyên, Hải Phòng, Lạng Sơn, Hưng Yên, Quảng Ninh, Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đăk Lăc, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Long An, Cà Mau, Sóc Trăng, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh.

1.2. Nhánh 1.1

Vi rút lưu hành tại các tỉnh: Bắc Ninh, Long An, TP. Hồ Chí Minh, Tiền Giang, Tây Ninh, Cà Mau, Cần Thơ, Hậu Giang, An Giang, Kiên Giang, Sóc Trăng, Vĩnh Long.

1.3. Về hiệu lực vắc xin

a) Vắc xin Navet - Vifluvac (Công ty Navetco - Việt Nam):

- Trên gà: Tỷ lệ bảo hộ đạt 80% đối với vi rút H5N1 nhánh 1.1 và 2.3.2.1A (tiêm khi gà từ 21 ngày tuổi trở lên);

- Trên vịt: Tỷ lệ bảo hộ đạt 90% với nhánh 1.1.

b) Vắc xin H5N1 Re-5 (Trung Quốc):

- Trên gà: Tỷ lệ bảo hộ đạt 90% đối với vi rút H5N1 nhánh 1.1; 100% đối với vi rút H5N1 nhánh 2.3.2.1A; 30% đối với vi rút H5N1 nhánh 2.3.2.1B; 10% đối với vi rút H5N1 nhánh 2.3.2.1C.

- Trên vịt: Tỷ lệ bảo hộ đạt 100% đối với vi rút H5N1 nhánh 1.1; 2.3.2.1A và 2.3.2.1B.

c) Vắc xin H5N1 Re-6 (Trung Quốc):

- Trên gà: Tỷ lệ bảo hộ đạt 50% đối với vi rút H5N1 nhánh 1.1; 100% đối với vi rút H5N1 nhánh 2.3.2.1, 2.3.2.1B và 2.3.2.1C.

- Trên vịt: Tỷ lệ bảo hộ đạt 100% đối với vi rút H5N1 nhánh 1.1; 2.3.2.1A, 2.3.2.1B và 2.3.2.1C.

II. Đối với bệnh lở mồm long móng

1. Lưu hành vi rút LMLM

1.1. Vi rút LMLM typ O

Vi rút lưu hành tại các tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lai Châu, Sơn La, Phú Thọ, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Nam, Phú Yên, Khánh Hòa, Đăk Lăk, Lâm Đồng, Bình Dương, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long và Cà Mau.

1.2. Vi rút LMLM typ A

Vi rút lưu hành tại các tỉnh: Lạng Sơn, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Quảng Trị, Lâm Đồng, Long An và Tiền Giang.

Chi tiết về phân bố các typ vi rút lưu hành theo Phụ lục (Bảng 2 và Bản đồ 2).

1.3. Về hiệu lực vắc xin

Trong năm 2013, Cục Thú y đã gửi 31 mẫu vi rút LMLM typ O và 13 mẫu vi rút LMLM typ A đến Phòng Thí nghiệm tham chiếu quốc tế (WRLFMD, Pirbright - Vương quốc Anh) để giải trình tự gen và xác định mức tương đồng kháng nguyên (r₁) giữa vi rút thực địa tại Việt Nam với kháng nguyên của các vắc xin hiện có trên thế giới nhằm chọn ra loại vắc xin phù hợp, có hiệu quả phòng, chống bệnh LMLM tốt nhất cho Việt Nam. Theo đó các vắc xin có hiệu quả tốt để phòng bệnh LMLM (r₁ ≥ 0,3) có chứa các thành phần kháng nguyên sau:

- Đối với vắc xin phòng bệnh LMLM typ O: Vắc xin có chứa kháng nguyên O₃₀₃₉, O_Manisa, O_Taw98, O_{Tur 5/09}.

- Đối với vắc xin phòng bệnh LMLM typ A: Vắc xin có chứa kháng nguyên A_{22 Irq}, A_{May 97} và A_{Tur 06}.

Từ các thông tin trên và căn cứ vào kết quả giám sát lưu hành vi rút LMLM tại Việt Nam trong những năm qua, Cục Thú y khuyến cáo việc sử dụng vắc xin phòng bệnh LMLM tại các địa phương trong năm 2014 như sau:

a) Về chủng loại vắc xin

- Sử dụng vắc xin nhị giá (typ O & A) tiêm phòng tại những tỉnh có lưu hành vi rút LMLM typ A hoặc cùng lưu hành typ O & A và những tỉnh lân cận với tỉnh có lưu hành vi rút LMLM typ A, những tỉnh có nguy cơ cao theo hướng dẫn của Cục Thú y.

- Sử dụng vắc xin đơn giá typ O tiêm phòng tại những tỉnh chỉ lưu hành vi rút LMLM typ O và những tỉnh không thuộc diện khuyến cáo sử dụng vắc xin nhị giá typ O & A,

- Sử dụng vắc xin tam giá (typ O, A & Asia 1) tiêm phòng khi xuất hiện vi rút LMLM typ Asia 1 hoặc tiêm phòng ở vùng nguy cơ cao theo hướng dẫn của Cục Thú y.

- Cục Thú y sẽ đề xuất với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn điều chỉnh chủng loại vắc xin LMLM sử dụng trong Chương trình quốc gia phòng chống bệnh LMLM, Chương trình 30a và Dự trữ quốc gia phù hợp với tình hình thực tế hiện nay.

b) Yêu cầu về thành phần kháng nguyên

- Thành phần kháng nguyên đối với vắc xin đơn giá typ O: có chứa tối thiểu 02 trong số 04 kháng nguyên: O₃₀₃₉, O_Manisa, O_Taw98, O_{Tur 5/09} trong một liều tiêm.

- Thành phần kháng nguyên đối với vắc xin nhị giá typ O & A có chứa:

+ Tối thiểu 02 trong số 04 kháng nguyên typ O, gồm: O₃₀₃₉, O_Manisa, O_Taw98, O_{Tur 5/09} trong một liều tiêm;

+ Tối thiểu 02 trong số 03 kháng nguyên typ A, gồm: A_22Irq, A_May97, A_Tur06 trong một liều tiêm,

- Thành phần kháng nguyên đối với vắc xin tam giá typ O, A & Asia 1 có chứa:

+ Tối thiểu 02 trong số 04 kháng nguyên typ O, gồm: O₃₀₃₉, O_Manisa, O_Taw98, O_{Tur 5/09} trong một liều tiêm;

+ Tối thiểu 02 trong số 03 kháng nguyên typ A, gồm: A_22Irq, A_May97, A_Tur06 trong một liều tiêm;

+ Thành phần kháng nguyên Asia1_Shamir.

Đề nghị các địa phương tham khảo danh sách các loại vắc xin phòng bệnh LMLM hiện đã được Cục Thú y cấp giấy chứng nhận lưu hành và có tên trong Danh mục vắc xin được phép lưu hành tại Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành trong Phụ lục của công văn này (Bảng 3).

Cục Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố chỉ đạo Chi cục Thú y tham khảo thông tin về nhánh vi rút cúm gia cầm H5N1 và typ vi rút LMLM đang lưu hành trên địa bàn và đánh giá nguy cơ lây nhiễm các nhánh, typ vi rút từ các địa phương khác, đồng thời căn cứ vào khuyến cáo vắc xin nêu trên để xây dựng kế hoạch tiêm phòng năm 2014 cho phù hợp. Công văn này thay thế Công văn số 1816/TY-DT ngày 21/10/2013 của Cục Thú y.

Trong quá trình chỉ đạo, nếu có vướng mắc, đề nghị các đơn vị thông báo về Cục Thú y để phối hợp, xử lý kịp thời. Trong thời gian tới, Cục Thú y tiếp tục thu thập mẫu vi rút cúm gia cầm H5N1, LMLM và các dịch bệnh khác để giải trình tự gien và cung cấp thông tin cho các địa phương./.