1. Tổng quan về Công văn 3117/TCT-CS

Công văn 3117/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mặt hàng surimi (chả cá bán thành phẩm). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến, kinh doanh thủy hải sản xác định đúng thuế suất thuế GTGT áp dụng cho từng khâu từ nhập khẩu, sản xuất đến lưu thông thương mại, tránh các rủi ro pháp lý về thuế.

2. Phân loại mặt hàng Surimi để áp dụng chính sách thuế GTGT

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, việc áp dụng thuế suất thuế GTGT đối với mặt hàng surimi phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình chế biến và trạng thái của sản phẩm:

• Trường hợp là sản phẩm thủy sản mới qua sơ chế: Surimi được sản xuất từ thịt cá tách xương, xay nhỏ, rửa sạch, ép nước, có thể phối trộn thêm một số phụ gia cơ bản (như đường, sorbitol, polyphosphate) để bảo quản đông lạnh mà chưa qua làm chín thì được xác định là sản phẩm thủy sản mới qua sơ chế.
• Trường hợp là sản phẩm thủy sản đã qua chế biến: Nếu sản phẩm surimi đã được làm chín bằng các hình thức như hấp, chiên, nướng hoặc đã chế biến sâu thành các sản phẩm thực phẩm ăn liền khác thì được phân loại là sản phẩm thủy sản đã qua chế biến.

3. Quy định thuế suất thuế GTGT đối với Surimi ở khâu sơ chế

Đối với mặt hàng surimi được xác định là sản phẩm thủy sản mới qua sơ chế, chính sách thuế GTGT được áp dụng thống nhất theo quy định tại Thông tư số 219/2013/TT-BTC như sau:

• Tại khâu nhập khẩu và khâu sản xuất, đánh bắt bán ra: Áp dụng mức thuế suất thuế GTGT là 5% theo quy định tại Khoản 5 Điều 10 Thông tư số 219/2013/TT-BTC.
• Tại khâu kinh doanh thương mại giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã: Doanh nghiệp, hợp tác xã nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ khi bán mặt hàng surimi sơ chế cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác thì thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo quy định tại Khoản 5 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT-BTC. Trên hóa đơn GTGT, dòng thuế suất và tiền thuế GTGT không ghi và phải gạch chéo.
• Tại khâu kinh doanh thương mại bán cho các đối tượng khác: Khi doanh nghiệp, hợp tác xã bán surimi sơ chế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc các tổ chức, cá nhân khác không phải là doanh nghiệp, hợp tác xã thì phải kê khai, nộp thuế GTGT theo mức thuế suất là 5%.
• Đối với hộ, cá nhân kinh doanh: Hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp khi bán mặt hàng surimi sơ chế phải kê khai, nộp thuế GTGT theo tỷ lệ 1% trên doanh thu.

4. Quy định thuế suất thuế GTGT đối với Surimi đã qua chế biến chín

Đối với mặt hàng chả cá, surimi đã qua chế biến chín (như chả cá chiên, chả cá hấp, hoặc các sản phẩm ăn liền khác):

• Mức thuế suất áp dụng: Mặt hàng này không được áp dụng chính sách ưu đãi thuế đối với sản phẩm thủy sản sơ chế mà phải áp dụng mức thuế suất thuế GTGT thông thường là 10% ở tất cả các khâu (nhập khẩu, sản xuất, thương mại).
• Chính sách giảm thuế GTGT: Tùy thuộc vào các nghị định hỗ trợ của Chính phủ trong từng thời kỳ (ví dụ như chính sách giảm thuế GTGT xuống 8%), doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục hàng hóa không được giảm thuế để xác định xem mặt hàng chả cá chế biến chín có thuộc diện được giảm thuế GTGT hay không.

5. Ý nghĩa và hướng dẫn thực hiện cho doanh nghiệp

Công văn 3117/TCT-CS mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý, giúp các doanh nghiệp ngành thủy sản:

• Phân biệt rõ ràng giữa sản phẩm sơ chế và sản phẩm đã qua chế biến để xuất hóa đơn GTGT với thuế suất chính xác.
• Tránh rủi ro bị cơ quan thuế truy thu thuế GTGT và phạt chậm nộp do áp dụng sai quy định tại khâu kinh doanh thương mại giữa các doanh nghiệp.
• Đảm bảo việc kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh mặt hàng surimi được thực hiện đúng quy định pháp luật.