Giới thiệu về Công văn 3170/BXD-KTXD năm 2020

Công văn 3170/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi các địa phương và cơ quan chức năng nhằm giải quyết các vướng mắc trong việc xác định giá trị bồi thường đối với nhà, công trình xây dựng khi Nhà nước thu hồi đất. Văn bản này đóng vai trò làm rõ các quy định tại Luật Đất đai 2013 và Nghị định số 47/2014/NĐ-CP, đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và quyền lợi hợp pháp của người dân có tài sản bị thu hồi.

Nguyên tắc xác định giá trị bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng khi Nhà nước thu hồi đất phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý sau:

• Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân: Khi bị giải tỏa toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không thể sử dụng được thì được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành.
• Đối với nhà, công trình xây dựng khác (không thuộc đối tượng phục vụ sinh hoạt cá nhân): Mức bồi thường được xác định bằng tổng giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại và một khoản tiền bổ sung.
• Giới hạn mức bồi thường tối đa: Tổng mức bồi thường (bao gồm giá trị hiện có và khoản bồi thường bổ sung) không được vượt quá 100% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệt hại.

Phương pháp xác định các yếu tố tính toán giá trị bồi thường

Công văn 3170/BXD-KTXD hướng dẫn chi tiết cách thức xác định các chỉ số kỹ thuật và tài chính để làm căn cứ tính toán giá trị bồi thường thực tế:

• Xác định giá trị xây dựng mới (Gxd): Được tính toán dựa trên đơn giá xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm thu hồi đất. Đơn giá này phải sát với giá thị trường và phù hợp với quy chuẩn xây dựng hiện hành.
• Xác định tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của nhà, công trình: Được xác định thông qua việc đánh giá thời gian đã sử dụng (Tsd) so với niên hạn sử dụng (T) của công trình theo quy định của pháp luật về quản lý chất lượng công trình xây dựng.
• Xác định khoản tiền bồi thường bổ sung: Được tính bằng một tỷ lệ phần trăm nhất định trên giá trị hiện có của công trình, nhằm hỗ trợ người có tài sản bị thu hồi sớm ổn định cuộc sống hoặc tái thiết lập hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thẩm quyền và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Bộ Xây dựng nhấn mạnh vai trò chủ động và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng:

• Ban hành bảng giá và phương pháp áp dụng: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm ban hành bảng đơn giá xây dựng mới đối với các loại nhà ở, công trình xây dựng thông dụng trên địa bàn để làm căn cứ tính bồi thường.
• Giải quyết các trường hợp đặc thù: Đối với các công trình có kết cấu phức tạp, công trình chuyên ngành hoặc công trình chỉ bị tháo dỡ một phần, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ vào tình hình thực tế và đề xuất của Sở Xây dựng để quyết định mức bồi thường cụ thể, đảm bảo không làm thất thoát ngân sách nhà nước và không gây thiệt hại cho người dân.
• Phối hợp liên ngành: Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn (Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường) phối hợp chặt chẽ trong việc thẩm định, áp giá bồi thường nhằm hạn chế tối đa các tranh chấp, khiếu nại kéo dài.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 3170/BXD-KTXD là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các địa phương tháo gỡ các điểm nghẽn trong công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư công và phát triển kinh tế - xã hội. Việc hướng dẫn rõ ràng phương pháp tính toán giá trị hao mòn và giá trị xây dựng mới giúp đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng, đồng thời tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân nhờ quy trình đền bù minh bạch, sát với thực tế.