Giới thiệu chung về Công văn 3236/TCHQ-GSQL

Công văn 3236/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc rà soát, phân loại và xử lý nghiêm các lô hàng hóa gửi kho ngoại quan đã quá thời hạn lưu giữ theo quy định của pháp luật nhưng chưa được đưa ra khỏi kho. Đây là biện pháp quan trọng nhằm giải phóng không gian kho bãi, ngăn ngừa nguy cơ ô nhiễm môi trường, buôn lậu, gian lận thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Quy định về thời hạn gửi hàng hóa tại kho ngoại quan

Theo quy định của Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành, thời hạn gửi hàng hóa tại kho ngoại quan được quy định chặt chẽ như sau:

• Thời hạn lưu giữ hàng hóa tại kho ngoại quan không quá 12 tháng kể từ ngày được gửi vào kho.
• Trường hợp có lý do chính đáng, chủ hàng có thể xin gia hạn nhưng thời gian gia hạn tối đa không quá 12 tháng và phải được Giám đốc Cục Hải quan đang quản lý kho ngoại quan đó phê duyệt.
• Quá thời hạn nêu trên (bao gồm cả thời gian gia hạn nếu có), nếu chủ hàng không đưa hàng hóa ra khỏi kho ngoại quan hoặc không thực hiện các thủ tục hải quan theo quy định thì hàng hóa đó sẽ bị xử lý theo diện hàng hóa tồn đọng.

Các biện pháp xử lý hàng tồn đọng quá thời hạn gửi kho ngoại quan

Công văn 3236/TCHQ-GSQL yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung triển khai các phương án xử lý cụ thể đối với từng nhóm hàng hóa tồn đọng:

• Rà soát và thông báo cho các bên liên quan: Cơ quan hải quan quản lý kho ngoại quan có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho chủ kho ngoại quan và chủ hàng (hoặc người đại diện hợp pháp của chủ hàng) về tình trạng hàng hóa đã quá thời hạn lưu giữ.
• Yêu cầu thực hiện thủ tục xuất khẩu hoặc nhập khẩu: Trong thời hạn quy định kể từ ngày nhận được thông báo, chủ hàng phải thực hiện thủ tục tái xuất hàng hóa ra nước ngoài hoặc nhập khẩu vào nội địa (nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chính sách quản lý nhập khẩu và nghĩa vụ thuế).
• Tịch thu và thanh lý tài sản: Đối với các lô hàng không có người nhận, chủ hàng từ bỏ hoặc không thực hiện xử lý đúng hạn sau khi đã thông báo hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục tịch thu, xác lập quyền sở hữu toàn dân và tổ chức bán đấu giá thanh lý theo quy định của pháp luật về xử lý tài sản công.
• Tiêu hủy hàng hóa gây hại: Đối với hàng hóa đã bị hư hỏng, kém chất lượng, hết hạn sử dụng, hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cơ quan hải quan phối hợp với chủ kho ngoại quan và các cơ quan chức năng tiến hành tiêu hủy. Chi phí tiêu hủy do chủ hàng hoặc chủ kho ngoại quan chịu trách nhiệm chi trả theo quy định.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình xử lý

Để đảm bảo quá trình xử lý hàng tồn đọng diễn ra nhanh chóng, đúng pháp luật, Công văn 3236/TCHQ-GSQL phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể:

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu, Chi cục Hải quan quản lý kho ngoại quan khẩn trương thống kê, phân loại chi tiết từng lô hàng tồn đọng; chủ động phối hợp với các cơ quan tài chính, môi trường tại địa phương để thành lập Hội đồng xử lý hàng tồn đọng; báo cáo kịp thời các vướng mắc phát sinh về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết.
• Đối với doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan: Có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc cung cấp thông tin, hồ sơ liên quan đến các lô hàng quá hạn; đôn đốc chủ hàng thực hiện thủ tục; bố trí khu vực lưu giữ riêng biệt cho hàng tồn đọng chờ xử lý và chịu trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa.
• Đối với chủ hàng hóa: Phải nghiêm túc chấp hành các quyết định xử lý của cơ quan hải quan, chịu mọi chi phí phát sinh liên quan đến việc lưu kho, bảo quan, vận chuyển, thanh lý hoặc tiêu hủy hàng hóa quá hạn do lỗi của mình gây ra.