Công văn 3346/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2022 hướng dẫn chi tiết về việc xác định sản lượng tính phí bảo vệ môi trường đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp khai khoáng và cơ quan thuế địa phương thống nhất phương pháp tính phí, đảm bảo thu đúng, thu đủ và tránh thất thu ngân sách nhà nước.

Cơ sở pháp lý áp dụng trong Công văn 3346/TCT-CS

Tổng cục Thuế căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm ban hành để hướng dẫn nghiệp vụ, bao gồm:

• Luật Thuế tài nguyên và các văn bản hướng dẫn thi hành về việc xác định sản lượng tài nguyên tính thuế.
• Nghị định của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản, quy định rõ về đối tượng chịu phí, người nộp phí, căn cứ tính phí và phương pháp xác định sản lượng.
• Các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính liên quan đến việc quản lý thu thuế và phí trong lĩnh vực tài nguyên khoáng sản.

Phương pháp xác định sản lượng khoáng sản tính phí bảo vệ môi trường

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, nguyên tắc xác định sản lượng khoáng sản thực tế khai thác để tính phí bảo vệ môi trường được thực hiện như sau:

• Nguyên tắc chung: Sản lượng tính phí bảo vệ môi trường là sản lượng khoáng sản nguyên khai thực tế khai thác trong kỳ nộp phí. Người nộp thuế có nghĩa vụ tự kê khai, tự nộp phí bảo vệ môi trường theo đúng khối lượng khoáng sản thực tế đã khai thác trong kỳ.
• Trường hợp khoáng sản phải qua sàng, tuyển, phân loại, chế biến: Đối với các loại khoáng sản sau khi khai thác không bán ra ngay mà phải qua quá trình sàng, tuyển, phân loại hoặc chế biến mới bán ra, nếu không thể xác định được trực tiếp khối lượng khoáng sản nguyên khai thực tế khai thác thì sản lượng tính phí được xác định quy đổi từ sản lượng khoáng sản thành phẩm.
• Áp dụng tỷ lệ quy đổi: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tỷ lệ quy đổi từ khoáng sản thành phẩm ra khoáng sản nguyên khai để làm căn cứ tính phí bảo vệ môi trường. Tỷ lệ này phải phù hợp với công nghệ chế biến và đặc điểm địa chất của từng mỏ trên địa bàn tỉnh.
• Kê khai và nộp phí: Doanh nghiệp căn cứ vào sản lượng thành phẩm tiêu thụ hoặc tồn kho trong kỳ, áp dụng tỷ lệ quy đổi do địa phương ban hành để xác định sản lượng nguyên khai tính phí bảo vệ môi trường tương ứng.

Trách nhiệm của các bên liên quan và công tác quản lý thuế

Để đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc thu phí bảo vệ môi trường, Công văn 3346/TCT-CS nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa các cơ quan chức năng:

• Trách nhiệm của người nộp thuế: Phải lập sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ mua bán, ghi chép đầy đủ khối lượng khoáng sản khai thác, chế biến và tiêu thụ. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của số liệu kê khai.
• Trách nhiệm của Cơ quan Thuế địa phương: Thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc kê khai phí bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp. Đối chiếu số liệu kê khai của doanh nghiệp với dữ liệu từ Sở Tài nguyên và Môi trường (như bản đồ hiện trạng, mặt cắt hiện trạng, báo cáo định kỳ hoạt động khai thác khoáng sản).
• Sự phối hợp liên ngành: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp kê khai không trung thực hoặc có sự chênh lệch lớn giữa sản lượng khai thác thực tế và sản lượng kê khai thuế, Cơ quan Thuế phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường để thanh tra, kiểm tra và thực hiện ấn định thuế, phí theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3346/TCT-CS năm 2022 đóng vai trò tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp và cơ quan thuế trong việc xác định sản lượng tính phí đối với các loại khoáng sản có tính chất phức tạp, phải qua chế biến sâu. Việc hướng dẫn rõ ràng phương pháp quy đổi giúp chuẩn hóa quy trình quản lý thu, hạn chế tối đa việc thất thoát nguồn thu ngân sách từ tài nguyên quốc gia, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của các đơn vị khai thác.