Tóm tắt Công văn 343/TCHQ-TXNK năm 2021 về phối hợp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan

Công văn 343/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 21 tháng 01 năm 2021 nhằm hướng dẫn, chấn chỉnh và thống nhất quy trình phối hợp giữa các đơn vị hải quan trên toàn quốc trong việc thực hiện biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là biện pháp mạnh mẽ nhằm thu hồi nợ thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt quá hạn, đồng thời đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật quản lý thuế.

- Mục đích và căn cứ pháp lý thực hiện cưỡng chế

• Văn bản được ban hành dựa trên các quy định của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
• Nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý nợ thuế, hạn chế tình trạng doanh nghiệp chây ỳ, tẩu tán tài sản hoặc lợi dụng việc thông quan tại các Chi cục Hải quan khác nhau để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế.
• Thống nhất cơ chế thông tin nhanh chóng, chính xác giữa cơ quan hải quan nơi phát sinh nợ thuế và cơ quan hải quan nơi doanh nghiệp đăng ký tờ khai.

- Quy trình phối hợp ban hành và thực hiện quyết định cưỡng chế

• Ban hành quyết định cưỡng chế: Cục Hải quan hoặc Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp phát sinh nợ thuế quá hạn có trách nhiệm rà soát, đối chiếu dữ liệu và ban hành Quyết định cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan theo đúng thẩm quyền và thời hạn quy định.
• Cập nhật thông tin lên hệ thống: Ngay sau khi quyết định cưỡng chế được ban hành, đơn vị chủ trì phải cập nhật ngay thông tin cưỡng chế (số quyết định, ngày ban hành, lý do, số tiền nợ thuế...) vào Hệ thống quản lý thuế tập trung (KTT) và Hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan.
• Thực hiện dừng làm thủ tục: Các Chi cục Hải quan trên phạm vi toàn quốc khi tiếp nhận, làm thủ tục cho các lô hàng của doanh nghiệp bị cưỡng chế có trách nhiệm tra cứu hệ thống và thực hiện dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp đó.

- Các trường hợp ngoại lệ được thông quan khi đang bị cưỡng chế

• Hàng hóa phục vụ trực tiếp cho mục đích quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ hoặc cứu trợ khẩn cấp của Nhà nước.
• Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu hoặc gia công xuất khẩu, nếu được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận nhằm tránh đứt gãy chuỗi cung ứng và sản xuất của doanh nghiệp.
• Các trường hợp đặc biệt khác được Bộ Tài chính hoặc Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể bằng văn bản để giải quyết khó khăn vướng mắc mang tính khách quan.

- Thủ tục giải tỏa cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan

• Điều kiện giải tỏa: Doanh nghiệp phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt vào ngân sách nhà nước hoặc có quyết định khoanh nợ, giãn nợ, nộp dần tiền thuế nợ của cơ quan có thẩm quyền.
• Trách nhiệm giải tỏa: Cơ quan hải quan nơi ban hành quyết định cưỡng chế phải ban hành Quyết định giải tỏa cưỡng chế ngay trong ngày làm việc kể từ khi nhận được chứng từ nộp đủ tiền thuế hoặc văn bản chấp thuận của cấp có thẩm quyền.
• Cập nhật hệ thống giải tỏa: Thông tin giải tỏa phải được cập nhật ngay lập tức lên Hệ thống quản lý thuế tập trung để khôi phục quyền làm thủ tục hải quan cho doanh nghiệp trên toàn quốc, tránh gây chậm trễ, thiệt hại cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

- Trách nhiệm của các đơn vị trực thuộc Tổng cục Hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc việc tra cứu thông tin cưỡng chế trên hệ thống trước khi quyết định thông quan hàng hóa; không để xảy ra tình trạng thông quan sai quy định cho doanh nghiệp đang bị cưỡng chế.
• Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan: Đảm bảo hạ tầng kỹ thuật, đường truyền và tính ổn định của Hệ thống quản lý thuế tập trung, hỗ trợ các đơn vị xử lý nhanh các lỗi kỹ thuật phát sinh trong quá trình khóa hoặc mở cổng làm thủ tục của doanh nghiệp.
• Cục Thuế xuất nhập khẩu: Chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện công tác phối hợp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan của các đơn vị; tổng hợp các vướng mắc phát sinh để báo cáo lãnh đạo Tổng cục Hải quan phương án xử lý kịp thời.