Giới thiệu chung về Công văn 3511/TCHQ-TXNK

Công văn 3511/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh và tăng cường công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc thống nhất quy trình nghiệp vụ, nâng cao hiệu quả chống thất thu thuế qua giá, đồng thời đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá hải quan trong thông quan

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các quy định về kiểm tra trị giá tính thuế ngay trong quá trình làm thủ tục thông quan, cụ thể:

• Kiểm tra chi tiết hồ sơ: Công chức hải quan phải thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin về trị giá khai báo trên tờ khai hải quan với các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại, hợp đồng mua bán, chứng từ vận tải và các tài liệu liên quan khác để phát hiện các mâu thuẫn hoặc nghi vấn.
• Sử dụng Cơ sở dữ liệu trị giá: Phải tra cứu, khai thác triệt để thông tin từ Hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan, danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá và các nguồn thông tin khác để so sánh, đối chiếu với trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Xử lý nhanh chóng các trường hợp nghi vấn: Đối với các lô hàng có mức giá khai báo thấp bất thường so với thông tin dữ liệu sẵn có, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và chuyển sang bước tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan theo đúng thẩm quyền.

2. Quy trình tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn trị giá

Công tác tham vấn trị giá là khâu then chốt để làm rõ tính trung thực của trị giá khai báo. Công văn 3511/TCHQ-TXNK hướng dẫn chi tiết các nội dung sau:

• Chuẩn bị nội dung tham vấn: Công chức hải quan phải chuẩn bị kỹ câu hỏi, tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến trị giá giao dịch như điều kiện thanh toán, các khoản điều chỉnh cộng (phí bản quyền, phí giấy phép, hoa hồng, chi phí bao bì, vận chuyển...), mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán.
• Thực hiện tham vấn đúng thời hạn: Đảm bảo việc tổ chức tham vấn đúng thời hạn quy định pháp luật. Doanh nghiệp có nghĩa vụ giải trình, cung cấp các chứng từ, tài liệu chứng minh trị giá khai báo là trung thực và khách quan.
• Xử lý kết quả tham vấn: Trường hợp doanh nghiệp giải trình thuyết phục và cung cấp đầy đủ chứng từ hợp pháp, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo (do thông tin không nhất quán, không chứng minh được giá trị giao dịch thực tế), cơ quan hải quan thực hiện xác định trị giá tính thuế theo các phương pháp xác định trị giá quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

3. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan về trị giá

Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo trong thông quan nhưng vẫn còn nghi vấn rủi ro cao, Tổng cục Hải quan chỉ đạo:

• Chuyển thông tin kịp thời: Chuyển toàn bộ hồ sơ, thông tin nghi vấn sang lực lượng Kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
• Tập trung vào nhóm hàng trọng điểm: Chú trọng kiểm tra các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn, hoặc các mặt hàng dễ gian lận về giá như ô tô, xe máy, linh kiện điện tử, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng nhập khẩu.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Khi phát hiện hành vi khai sai, khai thiếu trị giá tính thuế nhằm trốn thuế, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế, xử phạt vi phạm hành chính hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm hình sự.

4. Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về trị giá tính thuế, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho lãnh đạo các Cục Hải quan địa phương:

• Chỉ đạo và giám sát chặt chẽ: Thủ trưởng các đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện công tác quản lý trị giá tại các Chi cục Hải quan trực thuộc, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý hoặc áp dụng tùy tiện các quy định pháp luật.
• Cập nhật dữ liệu kịp thời: Thực hiện cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin kết quả tham vấn, kết quả xác định trị giá vào Hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan đúng thời hạn quy định để làm cơ sở dữ liệu dùng chung toàn ngành.
• Đào tạo nâng cao năng lực: Thường xuyên tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ xác định trị giá hải quan cho đội ngũ công chức trực tiếp làm công tác áp giá, tham vấn nhằm hạn chế sai sót chuyên môn.