Tóm tắt Công văn 3559/TCHQ-GSQL về nhập khẩu rượu, chai và nhãn mác theo loại hình sản xuất xuất khẩu (SXXK)

Công văn 3559/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp cũng như các cục hải quan địa phương liên quan đến thủ tục nhập khẩu rượu nguyên liệu, chai thủy tinh và nhãn mác theo loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu (SXXK). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp làm rõ các điều kiện, thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với nhóm mặt hàng đặc thù này.

1. Quy định về loại hình nhập khẩu sản xuất xuất khẩu (SXXK) đối với rượu, chai và nhãn mác

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn 3559/TCHQ-GSQL, việc nhập khẩu rượu (dạng bán thành phẩm hoặc rượu nguyên liệu đóng bồn, téc), chai đựng và nhãn mác để thực hiện quá trình đóng chai, dán nhãn và xuất khẩu ra nước ngoài được điều chỉnh cụ thể như sau:

• Đối tượng áp dụng: Các doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu nguyên liệu, vật tư (bao gồm rượu nguyên liệu, chai, nắp chai, nhãn mác) để sản xuất, gia công sản phẩm rượu thành phẩm xuất khẩu.
• Bản chất hoạt động SXXK: Quá trình nhập khẩu rượu nguyên liệu sau đó thực hiện các công đoạn pha chế (nếu có), chiết rót vào chai, đóng nắp, dán nhãn mác để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh xuất khẩu được xác định là hoạt động sản xuất xuất khẩu phù hợp với quy định của pháp luật hải quan.
• Sự phù hợp với quy định chuyên ngành: Hoạt động này phải tuân thủ các quy định tại Nghị định số 105/2017/NĐ-CP về kinh doanh rượu và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan, đảm bảo doanh nghiệp có đủ điều kiện sản xuất rượu công nghiệp hoặc được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

2. Thủ tục hải quan và quản lý giám sát đối với nguyên liệu nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện giám sát chặt chẽ quá trình nhập khẩu và sử dụng nguyên liệu theo đúng mục đích:

• Mã loại hình khai báo: Doanh nghiệp sử dụng mã loại hình nhập khẩu phù hợp (thông thường là E31 - Nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu) đối với rượu nguyên liệu, chai vỏ và nhãn mác nhập khẩu.
• Quản lý định mức thực tế: Doanh nghiệp phải xây dựng và thông báo định mức thực tế sử dụng nguyên liệu để sản xuất sản phẩm xuất khẩu theo quy định tại Luật Hải quan và các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Định mức này bao gồm tỷ lệ hao hụt rượu trong quá trình chiết rót, tỷ lệ hao hụt vỏ chai, nhãn mác bị hỏng.
• Báo cáo quyết toán: Định kỳ hàng năm, doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu cho cơ quan hải quan để thực hiện kiểm tra, đối chiếu tính trung thực và chính xác của số liệu.

3. Chính sách thuế và ưu đãi đối với loại hình SXXK

Chính sách thuế đối với nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu được áp dụng theo các quy định hiện hành về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu:

• Miễn thuế nhập khẩu: Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu (bao gồm rượu nguyên liệu, chai, nhãn mác) thuộc đối tượng được miễn thuế nhập khẩu theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) và Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Đối với rượu nguyên liệu nhập khẩu theo loại hình SXXK, nếu thực tế được đưa vào sản xuất và đã xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài thì thuộc đối tượng không chịu thuế TTĐB và thuế GTGT tại khâu nhập khẩu, hoặc được hoàn thuế/không phải nộp thuế theo quy định pháp luật thuế hiện hành đối với hàng tạm nhập tái xuất hoặc nguyên liệu SXXK.
• Điều kiện áp dụng ưu đãi thuế: Doanh nghiệp phải chứng minh được sản phẩm rượu thành phẩm đã thực tế xuất khẩu ra nước ngoài thông qua tờ khai hải quan xuất khẩu đã thông quan và các chứng từ thanh toán qua ngân hàng theo đúng quy định.

4. Yêu cầu về sở hữu trí tuệ, nhãn mác và an toàn thực phẩm

Do rượu là mặt hàng quản lý chuyên ngành chặt chẽ, Công văn cũng lưu ý các nội dung về kiểm soát chất lượng và sở hữu trí tuệ:

• Quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn mác: Doanh nghiệp nhập khẩu nhãn mác hoặc tự in ấn nhãn mác tại Việt Nam phải đảm bảo quyền sở hữu công nghiệp, không vi phạm bản quyền thương hiệu của các nhãn hiệu rượu đã được bảo hộ tại Việt Nam và quốc tế.
• Chỉ dẫn địa lý và xuất xứ: Nhãn mác dán trên chai rượu thành phẩm xuất khẩu phải thể hiện rõ thông tin xuất xứ, nơi đóng chai và các thông tin bắt buộc khác theo quy định của nước nhập khẩu và pháp luật Việt Nam về ghi nhãn hàng hóa.
• An toàn thực phẩm: Rượu nguyên liệu nhập khẩu phải đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm theo quy định của Bộ Y tế và Bộ Công Thương trước khi đưa vào dây chuyền đóng chai, xuất khẩu.

5. Trách nhiệm của Doanh nghiệp và Cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc thực thi đúng quy định pháp luật, tránh việc lợi dụng loại hình SXXK để gian lận thương mại hoặc tiêu thụ nội địa trái phép:

• Trách nhiệm của doanh nghiệp: Cam kết sử dụng đúng mục đích nguồn rượu nguyên liệu, chai vỏ và nhãn mác nhập khẩu. Mọi hành vi tự ý chuyển tiêu thụ nội địa mà không khai báo hải quan và nộp đủ các loại thuế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan, kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất của doanh nghiệp để xác minh năng lực sản xuất, tính chân thực của định mức và lượng tồn kho nguyên liệu thực tế so với báo cáo quyết toán.