Công văn 3578/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất thực hiện các quy định về ấn định thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ các trường hợp, thẩm quyền, trình tự thực hiện và trách nhiệm của các bên liên quan, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật quản lý thuế trong lĩnh vực hải quan.

- Các trường hợp áp dụng ấn định thuế đối với hàng hóa nhập khẩu

• Người khai hải quan không kê khai hoặc kê khai không chính xác, không đầy đủ các căn cứ tính thuế làm cơ sở cho việc xác định số thuế phải nộp.
• Hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng miễn thuế, giảm thuế, không chịu thuế nhưng người nộp thuế tự ý thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển tiêu thụ nội địa mà không tự nguyện khai báo, nộp thuế với cơ quan hải quan.
• Cơ quan hải quan qua công tác kiểm tra, thanh tra phát hiện người khai hải quan sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp, không hợp lệ để xác định trị giá hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất hoặc xuất xứ hàng hóa dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp.
• Doanh nghiệp không giải trình hoặc không cung cấp đầy đủ, đúng hạn các thông tin, tài liệu, chứng từ theo yêu cầu của cơ quan hải quan để chứng minh tính chính xác của việc tự xác định số thuế phải nộp.

- Thẩm quyền và trình tự thực hiện ấn định thuế

• Cục trưởng Cục Hải quan, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan có thẩm quyền ban hành quyết định ấn định thuế đối với các trường hợp vi phạm trong phạm vi địa bàn quản lý.
• Quy trình ấn định thuế phải được thực hiện chặt chẽ dựa trên các cơ sở dữ liệu hải quan, thông tin thu thập được từ thực tế kiểm tra hàng hóa, kiểm tra hồ sơ hoặc kết quả thanh tra, kiểm tra sau thông quan.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm ban hành Quyết định ấn định thuế theo đúng mẫu quy định, trong đó ghi rõ lý do ấn định, căn cứ pháp lý, số tiền thuế ấn định và thời hạn nộp thuế.

- Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan hải quan

• Người nộp thuế có nghĩa vụ nộp đủ số tiền thuế ấn định, tiền chậm nộp (nếu có) và tiền phạt vi phạm hành chính theo đúng thời hạn ghi trên quyết định ấn định thuế.
• Trường hợp không đồng ý với quyết định ấn định thuế của cơ quan hải quan, người nộp thuế vẫn phải thực hiện nộp thuế nhưng có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại và tố tụng hành chính.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm đôn đốc, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế nếu người nộp thuế không tự nguyện chấp hành đúng thời hạn.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

• Góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước đối với hoạt động xuất nhập khẩu.
• Tạo sự thống nhất, đồng bộ trong việc áp dụng pháp luật giữa các đơn vị hải quan địa phương, tránh tình trạng áp dụng tùy tiện hoặc không nhất quán.
• Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, khuyến khích việc tự khai báo trung thực và chính xác.