Giới thiệu chung về Công văn 3583/TCHQ-GSQL

Công văn 3583/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng gia công cho thương nhân nước ngoài. Văn bản này tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình thủ tục hải quan, quản lý nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, máy móc thiết bị thuê mượn, cũng như phương án xử lý phế liệu, phế thải và báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu vật tư.

1. Quy định về thông báo cơ sở sản xuất và hợp đồng gia công

Để đảm bảo tính minh bạch và khả năng giám sát của cơ quan hải quan, công văn hướng dẫn chi tiết các bước thông báo thông tin:

• Thông báo cơ sở sản xuất: Tổ chức, cá nhân phải thực hiện thông báo cơ sở gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu cho chi cục hải quan nơi dự kiến làm thủ tục nhập khẩu theo đúng quy định pháp luật. Cơ sở sản xuất phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp nhà xưởng, máy móc thiết bị.
• Thông báo hợp đồng gia công: Trước khi thực hiện việc nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để gia công, tổ chức, cá nhân phải thông báo hợp đồng gia công, các phụ lục hợp đồng gia công cho cơ quan hải quan. Mọi thay đổi, bổ sung về điều khoản hợp đồng đều phải được cập nhật kịp thời.

2. Quản lý nguyên liệu, vật tư và máy móc thiết bị nhập khẩu

Công văn đưa ra các nguyên tắc nghiêm ngặt trong việc quản lý tài sản nhập khẩu phục vụ cho hợp đồng gia công:

• Sử dụng đúng mục đích: Toàn bộ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị nhập khẩu theo hợp đồng gia công phải được sử dụng trực tiếp cho quá trình sản xuất, gia công sản phẩm xuất khẩu theo thỏa thuận trong hợp đồng.
• Quản lý máy móc thiết bị tạm nhập - tái xuất: Đối với máy móc, thiết bị thuê, mượn từ bên đặt gia công, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục tạm nhập và phải tái xuất khi hết hạn hợp đồng gia công hoặc chuyển sang thực hiện hợp đồng gia công khác theo quy định.
• Lưu giữ và theo dõi sổ sách: Doanh nghiệp có trách nhiệm theo dõi, lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán chi tiết về lượng nguyên liệu nhập khẩu, định mức sử dụng thực tế và lượng sản phẩm xuất khẩu để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.

3. Phương án xử lý nguyên liệu dư thừa, phế liệu, phế thải

Khi hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực, việc giải quyết các phần tài sản còn lại được hướng dẫn cụ thể:

• Xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa: Doanh nghiệp có thể lựa chọn các hình thức xử lý bao gồm: bán tại thị trường Việt Nam (phải làm thủ tục chuyển tiêu thụ nội địa và nộp thuế), tái xuất trả lại cho bên đặt gia công, chuyển sang hợp đồng gia công khác, hoặc tiêu hủy tại Việt Nam dưới sự giám sát của cơ quan hải quan.
• Quản lý phế liệu, phế thải: Phế liệu, phế thải thu được từ quá trình sản xuất gia công nếu muốn tiêu thụ nội địa phải làm thủ tục hải quan và nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế và bảo vệ môi trường. Trường hợp tiêu hủy phải thực hiện đúng quy trình môi trường và có sự xác nhận của cơ quan chức năng.

4. Chế độ báo cáo quyết toán và kiểm tra của cơ quan Hải quan

Công tác hậu kiểm và báo cáo quyết toán là nội dung cốt lõi để kiểm soát tính hợp pháp của hoạt động gia công:

• Nộp báo cáo quyết toán định kỳ: Tổ chức, cá nhân thực hiện hợp đồng gia công có nghĩa vụ nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị nhập khẩu cho cơ quan hải quan theo năm tài chính, chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
• Nguyên tắc đối chiếu số liệu: Số liệu trên báo cáo quyết toán phải thống nhất và phù hợp với hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ kho của doanh nghiệp.
• Kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra tình hình sử dụng, tồn kho nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị tại trụ sở của doanh nghiệp trên cơ sở đánh giá rủi ro hoặc khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hải quan.