Giới thiệu về Công văn 3600/TCHQ-KTSTQ năm 2019

Công văn 3600/TCHQ-KTSTQ được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất công tác kiểm tra sau thông quan. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc kiểm tra định mức thực tế sản xuất và xác định thời điểm chốt tồn kho đối với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất.

1. Hướng dẫn về kiểm tra định mức thực tế sản xuất

Công văn đưa ra các chỉ đạo chi tiết nhằm làm rõ phương pháp xác định và kiểm tra định mức thực tế của doanh nghiệp:

• Nguyên tắc xác định định mức: Định mức thực tế để sản xuất sản phẩm xuất khẩu là lượng nguyên liệu, vật tư thực tế tiêu hao để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm. Việc kiểm tra phải dựa trên hồ sơ thiết kế kỹ thuật, quy trình công nghệ sản xuất, định mức kỹ thuật và các chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến việc xuất kho nguyên liệu, vật tư đưa vào sản xuất.
• Phương pháp kiểm tra của cơ quan Hải quan: Đoàn kiểm tra sau thông quan thực hiện đối chiếu giữa định mức do doanh nghiệp tự xây dựng với định mức thực tế thể hiện trên chứng từ kế toán (như thẻ kho, phiếu xuất kho nguyên liệu, báo cáo quyết toán nguyên liệu vật tư).
• Xử lý chênh lệch định mức: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp xây dựng định mức không đúng với thực tế sản xuất, cơ quan hải quan sẽ thực hiện bác bỏ định mức khai báo và áp dụng định mức thực tế được xác định qua kiểm tra để tính thuế và xử lý vi phạm theo quy định pháp luật.

2. Quy định về thời điểm chốt số liệu tồn kho

Xác định thời điểm chốt tồn kho là bước quan trọng để đối chiếu số liệu giữa hệ thống kế toán của doanh nghiệp và số liệu khai báo hải quan:

• Nguyên tắc lựa chọn thời điểm chốt tồn kho: Thời điểm chốt tồn kho thông thường được xác định là ngày kết thúc năm tài chính của doanh nghiệp hoặc ngày ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan. Việc lựa chọn thời điểm này nhằm đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của số liệu kế toán và số liệu báo cáo quyết toán hải quan.
• Xử lý số liệu tại thời điểm chốt: Cơ quan hải quan tiến hành kiểm kê thực tế hoặc đối chiếu số liệu tồn kho trên sổ sách kế toán tại thời điểm chốt với số liệu tồn kho theo khai báo hải quan. Mọi khoản chênh lệch thừa hoặc thiếu nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm đều phải được làm rõ nguyên nhân.
• Xử lý chênh lệch tồn kho: Nếu phát hiện thiếu hụt nguyên liệu tồn kho so với sổ sách mà không có lý do chính đáng, doanh nghiệp có thể bị truy thu thuế và xử phạt về hành vi trốn thuế hoặc khai sai. Ngược lại, nếu thừa nguyên liệu, cơ quan hải quan sẽ làm rõ nguồn gốc để xử lý theo quy định về quản lý hải quan.

3. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan và Doanh nghiệp

Để đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật trong quá trình kiểm tra, văn bản nhấn mạnh vai trò phối hợp giữa các bên:

• Đối với cơ quan Hải quan: Phải thực hiện kiểm tra theo đúng trình tự, thủ tục quy định; không gây phiền hà cho doanh nghiệp; các kết luận kiểm tra phải dựa trên chứng cứ rõ ràng, thuyết phục và có sự giải trình cụ thể từ phía doanh nghiệp.
• Đối với doanh nghiệp: Có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác các chứng từ, sổ sách kế toán, hồ sơ kỹ thuật liên quan đến định mức và tồn kho; giải trình các điểm chênh lệch số liệu theo yêu cầu của đoàn kiểm tra.