Giới thiệu chung về Công văn 3693/BYT-KCB năm 2022
Công văn 3693/BYT-KCB được Bộ Y tế ban hành năm 2022 trong bối cảnh dịch bệnh sốt xuất huyết Dengue có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn chi tiết về việc phân tuyến quản lý, điều trị người bệnh sốt xuất huyết Dengue tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Mục tiêu cốt lõi của hướng dẫn là nhằm hệ thống hóa quy trình tiếp nhận, phân loại điều trị, hạn chế tối đa tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trên, đồng thời bảo đảm người bệnh được cấp cứu, điều trị kịp thời, giảm thiểu tỷ lệ tử vong.
Nguyên tắc phân tuyến quản lý và điều trị người bệnh
Bộ Y tế đưa ra các nguyên tắc cơ bản nhằm đảm bảo tính liên tục, an toàn và hiệu quả trong việc tiếp nhận và điều trị người bệnh sốt xuất huyết Dengue:
- Người bệnh phải được chẩn đoán sớm, phân loại mức độ lâm sàng chính xác để có hướng xử trí phù hợp ngay từ đầu.
- Việc phân tuyến điều trị dựa trên năng lực chuyên môn, trang thiết bị và cơ sở vật chất của từng tuyến y tế, tránh việc giữ bệnh nhân quá khả năng điều trị hoặc chuyển tuyến không an toàn.
- Tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật giữa các tuyến, đặc biệt là công tác chỉ đạo tuyến và hội chẩn từ xa (Telehealth).
Phân cấp điều trị cụ thể theo các tuyến y tế
Văn bản quy định chi tiết về phạm vi tiếp nhận và điều trị của từng tuyến y tế đối với các mức độ bệnh sốt xuất huyết Dengue:
- Tuyến 4 (Trạm y tế xã, phường, thị trấn, phòng khám đa khoa, phòng khám liên chuyên khoa)
- Tiếp nhận, khám và điều trị ngoại trú đối với các trường hợp sốt xuất huyết Dengue mức độ nhẹ (sốt xuất huyết Dengue thông thường).
- Thực hiện tư vấn, hướng dẫn người bệnh và gia đình cách tự theo dõi nhiệt độ, các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm tại nhà.
- Thực hiện xét nghiệm công thức máu (nếu có điều kiện) để theo dõi sát chỉ số tiểu cầu và hematocrit.
- Kịp thời phát hiện các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng để chuyển người bệnh lên tuyến trên một cách an toàn.
- Tuyến 3 (Bệnh viện đa khoa huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và các cơ sở y tế tương đương)
- Tiếp nhận điều trị ngoại trú các trường hợp sốt xuất huyết Dengue thông thường.
- Điều trị nội trú các trường hợp sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo (như đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, xuất huyết niêm mạc, gan to, tiểu cầu giảm nhanh, hematocrit tăng).
- Thực hiện các biện pháp hồi sức truyền dịch cơ bản theo đúng phác đồ hướng dẫn của Bộ Y tế.
- Chủ động hội chẩn với tuyến trên đối với các ca bệnh có diễn biến phức tạp hoặc chuẩn bị chuyển tuyến.
- Tuyến 2 (Bệnh viện đa khoa tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; bệnh viện chuyên khoa nhi, chuyên khoa truyền nhiễm tỉnh)
- Điều trị các trường hợp sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo và sốt xuất huyết Dengue nặng (bao gồm sốc sốt xuất huyết Dengue, xuất huyết nặng, suy tạng nặng).
- Thực hiện các kỹ thuật hồi sức tích cực nâng cao như truyền dịch chống sốc, truyền máu và các chế phẩm máu, hỗ trợ hô hấp.
- Chỉ đạo tuyến, hỗ trợ chuyên môn và tiếp nhận các ca bệnh nặng chuyển lên từ tuyến 3 và tuyến 4.
- Tuyến 1 (Bệnh viện tuyến trung ương, bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành)
- Tiếp nhận điều trị các ca bệnh sốt xuất huyết Dengue rất nặng, nguy kịch, thất bại với các biện pháp điều trị ở tuyến dưới.
- Thực hiện các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu như lọc máu liên tục, ECMO (tim phổi nhân tạo), điều trị suy đa tạng phức tạp.
- Tổ chức nghiên cứu khoa học, cập nhật phác đồ điều trị, đào tạo và chỉ đạo tuyến cho toàn bộ hệ thống y tế cấp dưới.
Quy trình theo dõi và chuyển tuyến an toàn
Để đảm bảo tính mạng cho người bệnh trong quá trình chuyển tuyến, Công văn 3693/BYT-KCB yêu cầu các cơ sở y tế tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sau:
- Trước khi chuyển tuyến, cơ sở y tế phải liên hệ trước với bệnh viện tiếp nhận để thông báo tình trạng bệnh nhân và bảo đảm tuyến trên sẵn sàng tiếp nhận.
- Người bệnh phải được đánh giá kỹ lưỡng, thực hiện các biện pháp sơ cứu, cấp cứu ổn định trước khi di chuyển (thiết lập đường truyền tĩnh mạch, bù dịch chống sốc nếu có chỉ định).
- Trên đường chuyển viện, phải có nhân viên y tế (bác sĩ hoặc điều dưỡng) đi kèm để theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn và tiếp tục thực hiện các biện pháp hồi sức cần thiết.
- Hồ sơ chuyển viện phải ghi chép đầy đủ, chi tiết về diễn biến lâm sàng, các xét nghiệm đã làm và các thuốc, dịch truyền đã sử dụng.
Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị
Bộ Y tế giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị trong việc triển khai công văn:
- Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phân tuyến cụ thể trên địa bàn, phù hợp với thực tế địa phương; chỉ đạo các bệnh viện chuẩn bị đầy đủ cơ số thuốc, dịch truyền (đặc biệt là dịch truyền cao phân tử), máu và các chế phẩm của máu.
- Các bệnh viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh chủ động tổ chức các lớp tập huấn, cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue cho cán bộ y tế tuyến dưới.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc hội chẩn trực tuyến giữa các tuyến điều trị để kịp thời cứu sống người bệnh mà không cần chuyển tuyến không cần thiết.
| BỘ Y TẾ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 3693/BYT-KCB | Hà Nội, ngày 12 tháng 7 năm 2022 |
| Kính gửi: | - Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; |
Hiện nay dịch sốt xuất huyết Dengue (SXHD) đang có chiều hướng gia tăng ở một số địa phương, trong 6 tháng đầu năm 2022 cả nước ghi nhận 89.120 trường hợp mắc, 34 tử vong. So với cùng kỳ năm 2021 (35.936/9) số mắc tăng 148%, tử vong tăng 25 trường hợp. Dự báo số mắc SXHD thời gian tới tiếp tục gia tăng cùng với đó số nhập viện, số ca nặng cũng tăng lên.
Để chủ động trong công tác điều trị, giảm tỷ lệ tử vong do bệnh SXHD tới mức thấp nhất; Bộ Y tế yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, Y tế các Bộ, ngành nghiêm túc triển khai, tổ chức thực hiện việc phân tuyến điều trị SXHD như sau:
1. Phân độ SXHD (theo Quyết định số 3705/QĐ-BYT ngày 22/8/2019 của Bộ Y tế)
Bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) được chia làm 3 mức độ
- Mức độ 1: Sốt xuất huyết Dengue (phần lớn các trường hợp đều được điều trị ngoại trú và theo dõi tại y tế cơ sở, chủ yếu là điều trị triệu chứng và phải theo dõi chặt chẽ phát hiện sớm sốc xảy ra để xử trí kịp thời).
- Mức độ 2: Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo (người bệnh được cho nhập viện điều trị).
- Mức độ 3: Sốt xuất huyết Dengue nặng (người bệnh phải được nhập viện điều trị cấp cứu), mức độ này bao gồm:
Sốc SXHD
Sốc SXHD nặng
Xuất huyết nặng
Suy tạng nặng
Lưu ý: Trong quá trình diễn biến, bệnh có thể chuyển từ mức độ nhẹ sang mức độ nặng, vì vậy khi thăm khám cần phân độ lâm sàng để tiên lượng bệnh và có kế hoạch xử trí thích hợp.
2. Phân tuyến quản lý, điều trị
2.1. Trạm Y tế xã phường/thị trấn, phòng khám đa khoa, chuyên khoa Nội, Nhi, Bệnh viện đa khoa tư nhân
Mức độ 1: Sốt xuất huyết Dengue (trừ các trường hợp xem xét chỉ định nhập viện điều trị tại mục A. Điều trị SXHD phần IV. Điều trị của Quyết định 3705/QĐ-BYT ngày 22/8/2019 của Bộ Y tế)
2.2. Bệnh viện tuyến quận, huyện, thị xã/Tp thuộc tỉnh và Bệnh viện đa khoa tư nhân
- Mức độ 1: Sốt xuất huyết Dengue
- Mức độ 2: Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo (đối với những bệnh viện đa khoa tư nhân đã được tập huấn điều trị SXHD có dấu hiệu cảnh báo)
- Mức độ 3: Sốt xuất huyết Dengue nặng:
Sốc sốt xuất huyết Dengue (đối với những bệnh viện đã được tập huấn, chuyển giao điều trị SXHD nặng)
Sốc sốt xuất huyết Dengue nặng: điều trị chống sốc ban đầu, hội chẩn chuyển tuyến trên
Sốc sốt xuất huyết Dengue nặng có suy tạng, xuất huyết: sơ cứu, hội chẩn chuyển tuyến trên
2.3. Bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi, Sản-Nhi tuyến tỉnh
- Mức độ 1: Sốt xuất huyết Dengue
- Mức độ 2: Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo
- Mức độ 3: Sốt xuất huyết Dengue nặng
2.4. Bệnh viện tuyến cuối điều trị sốt xuất huyết Dengue
- Mức độ 1: Sốt xuất huyết Dengue
- Mức độ 2: Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo
- Mức độ 3: Sốt xuất huyết Dengue nặng
3. Nguyên tắc phối hợp giữa các tuyến
3.1. Các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến cuối tập trung nguồn lực để thu dung, điều trị những trường hợp sốt xuất huyết Dengue nặng.
3.2. Hạn chế vận chuyển người bệnh vượt tuyến, trừ trường hợp vượt quá khả năng điều trị.
3.3. Khi vượt quá khả năng cho phép, cần chuyển người bệnh lên tuyến trên phải:
- Thông báo trước với đơn vị tiếp nhận để chuẩn bị.
- Ghi chép đầy đủ các thông tin về diễn biến lâm sàng, các kết quả xét nghiệm, các phương pháp điều trị và các thuốc đã sử dụng.
3.4. Thực hiện chế độ tham vấn của tuyến trên, hội chẩn liên khoa, liên viện để giải quyết các trường hợp khó, các trường hợp chuyển viện.
4. Các Bệnh viện tuyến cuối điều trị SXHD và phân công khu vực phụ trách.
4.1. Các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế
4.1.1. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết người lớn ở người lớn cho 28 tỉnh: Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Cao Bằng, Yên Bái, Thái Nguyên, Bắc Giang, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Hà Tĩnh, Hải Phòng, Hải Dương, Nam Định, Ninh Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Phú Thọ, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Bình, Hà Nam, Bắc Cạn, Lạng Sơn.
4.1.2. Bệnh viện Nhi Trung ương hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em cho 28 tỉnh: Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Cao Bằng, Yên Bái, Thái Nguyên, Bắc Giang, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Hà Tĩnh, Hải Phòng, Hải Dương, Nam Định, Ninh Bình, Nghệ An, Thanh Hóa, Phú Thọ, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Tuyên Quang, Hà Giang, Thái Bình, Hà Nam, Bắc Cạn, Lạng Sơn.
4.1.3. Bệnh viện đa khoa Trung ương Huế hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết trẻ em, sốt xuất huyết người lớn cho 3 tỉnh: Thừa Thiên - Huế, Quảng Bình, Quảng Trị.
4.2. Các Bệnh viện trực thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh (Bộ Y tế đã thống nhất với Sở Y tế TP Hồ Chí Minh để giao nhiệm vụ hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị SXHD cho các tỉnh)
4.2.1. Bệnh viện Nhi đồng 1 Thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em cho 11 tỉnh: Long An, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Cần Thơ.
4.2.2. Bệnh viện Nhi đồng 2 Thành phố Hồ Chí Minh hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em cho 10 tỉnh: Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa- Vũng Tàu, Bình Định, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Phú Yên, Ninh Thuận, Gia Lai, Lâm Đồng.
4.2.3. Bệnh viện Nhi đồng Thành phố hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em cho 10 tỉnh: Kiên Giang, An Giang, Khánh Hòa, Bình Thuận, Tây Ninh, Bình Phước, Quảng Nam, Đắk Lắk, Đắk Nông, Kon Tum.
4.2.4. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Tp Hồ Chí Minh hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, chỉ đạo tuyến và huấn luyện về điều trị sốt xuất huyết ở người lớn cho 31 tỉnh: An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Cà Mau, Cần Thơ, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh, Vĩnh Long, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Gia Lai, Kon Tum, Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu, Đồng Nai, Phú Yên, Bình Định, Bình Thuận, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Tây Ninh, Bình Phước, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đắc Nông.
4.2.5. Các đơn vị của Thành phố Hồ Chí Minh do Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh phân công cho Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật cho các đơn vị trên địa bàn thành phố.
Trên đây là ý kiến chỉ đạo của Bộ Y tế, đề nghị các đơn vị nghiêm túc triển khai thực hiện việc điều trị theo phân tuyến hạn chế quá tải tuyến trên./.
|
| KT. BỘ TRƯỞNG |
- 1 Công văn 2129/BYT-DP năm 2022 về tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết do Bộ Y tế ban hành
- 2 Công điện 815/CĐ-BYT năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế điện
- 3 Công văn 3212/BYT-TT-KT năm 2022 về tăng cường truyền thông phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế ban hành
- 4 Công văn 3850/BYT-QLD năm 2022 về cung ứng dịch truyền Dextran 40 trong điều trị sốc trên bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue do Bộ Y tế ban hành
- 5 Công điện 665/CĐ-TTg năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống sốt xuất huyết và các dịch bệnh truyền nhiễm khác do Thủ tướng Chính phủ điện
- 6 Công điện 1576/CĐ-BYT năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế điện
- 1 Quyết định 3705/QĐ-BYT năm 2019 về Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành
- 2 Công văn 2129/BYT-DP năm 2022 về tăng cường phòng, chống sốt xuất huyết do Bộ Y tế ban hành
- 3 Công điện 815/CĐ-BYT năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế điện
- 4 Công văn 3212/BYT-TT-KT năm 2022 về tăng cường truyền thông phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế ban hành
- 5 Công văn 3850/BYT-QLD năm 2022 về cung ứng dịch truyền Dextran 40 trong điều trị sốc trên bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue do Bộ Y tế ban hành
- 6 Công điện 665/CĐ-TTg năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống sốt xuất huyết và các dịch bệnh truyền nhiễm khác do Thủ tướng Chính phủ điện
- 7 Công điện 1576/CĐ-BYT năm 2022 về tăng cường công tác phòng, chống bệnh sốt xuất huyết do Bộ Y tế điện