Giới thiệu về Công văn 4081/VPCP-KTTH năm 2016

Công văn 4081/VPCP-KTTH được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tình hình, nhiệm vụ và các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm định hướng cho các Bộ, ngành và địa phương phối hợp đồng bộ để thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo cho người nông dân, đồng thời nâng cao hiệu quả xuất khẩu trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động.

Đánh giá tình hình xuất khẩu gạo

Văn bản ghi nhận những nỗ lực của các Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc duy trì sản xuất và xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu gạo thời điểm này cũng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn:

• Sự cạnh tranh gay gắt về giá và chất lượng từ các nước xuất khẩu gạo lớn trong khu vực.
• Nhu cầu nhập khẩu tại một số thị trường truyền thống có xu hướng sụt giảm hoặc thay đổi phương thức giao dịch.
• Các rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm tại các nước nhập khẩu ngày càng khắt khe hơn.
• Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán và xâm nhập mặn ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng lúa gạo tại các vùng sản xuất trọng điểm, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long.

Nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm được giao cho các Bộ, ngành

Để khắc phục các khó khăn và thúc đẩy xuất khẩu gạo bền vững, Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị liên quan:

Bộ Công Thương

• Chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) tích cực đàm phán, tìm kiếm và mở rộng thị trường xuất khẩu mới, đặc biệt là các thị trường có tiềm năng và giá trị gia tăng cao.
• Tập trung tháo gỡ khó khăn, duy trì và phát triển các thị trường truyền thống thông qua việc đàm phán, ký kết các bản ghi nhớ, hiệp định thương mại và hợp đồng cấp Chính phủ (G2G).
• Khẩn trương rà soát, nghiên cứu đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về kinh doanh xuất khẩu gạo nhằm tạo điều kiện thông thoáng, giảm bớt thủ tục hành chính và khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

• Đẩy mạnh tái cơ cấu ngành lúa gạo theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; tập trung quy hoạch vùng trồng, chuyển đổi cơ cấu giống lúa phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của thị trường quốc tế.
• Kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm đáp ứng tiêu chuẩn của các nước nhập khẩu.
• Phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng và phát triển thương hiệu gạo quốc gia Việt Nam nhằm nâng cao vị thế và giá trị thương mại của hạt gạo Việt trên trường quốc tế.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

• Chỉ đạo các ngân hàng thương mại chủ động cân đối nguồn vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng với lãi suất hợp lý để thu mua, chế biến, tạm trữ và xuất khẩu gạo, góp phần ổn định giá lúa gạo trong nước.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA)

• Nâng cao vai trò điều phối hoạt động xuất khẩu gạo của các doanh nghiệp hội viên, bảo đảm sự đoàn kết, tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh hoặc ép giá thu mua lúa gạo của nông dân.
• Chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường thế giới để kịp thời thông tin, dự báo và khuyến nghị cho các doanh nghiệp, địa phương và người sản xuất có phương án ứng phó phù hợp.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

• Chỉ đạo sát sao việc tổ chức sản xuất lúa gạo tại địa phương, khuyến khích mô hình liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
• Chủ động triển khai các biện pháp phòng chống thiên tai, dịch bệnh, hạn hán, xâm nhập mặn để bảo vệ sản xuất nông nghiệp ổn định và bền vững.