Tổng quan về Công văn 4136/TCHQ-TXNK

Công văn 4136/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xử lý phế liệu, phế phẩm thu được từ hàng hóa nhập khẩu thuộc các dự án đầu tư trong nước. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thực hiện thống nhất các quy định về thuế và thủ tục hải quan đối với phế liệu, phế phẩm phát sinh từ quá trình sản xuất, chế tạo hoặc triển khai dự án.

Quy định về chính sách thuế đối với phế liệu, phế phẩm tiêu thụ nội địa

Theo hướng dẫn tại công văn, việc xử lý thuế đối với phế liệu, phế phẩm thu được từ hàng hóa nhập khẩu miễn thuế của các dự án đầu tư trong nước khi bán vào thị trường nội địa được thực hiện như sau:

• Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế: Khi doanh nghiệp bán phế liệu, phế phẩm được tạo ra từ nguồn hàng hóa nhập khẩu miễn thuế (như nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị tạo tài sản cố định) vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai và nộp thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo quy định pháp luật.
• Căn cứ tính thuế: Trị giá tính thuế đối với phế liệu, phế phẩm được xác định tại thời điểm chuyển đổi mục đích sử dụng (bán nội địa). Thuế suất áp dụng là thuế suất của mặt hàng phế liệu, phế phẩm tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới.
• Thủ tục hải quan: Doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục khai báo thay đổi mục đích sử dụng đối với lượng phế liệu, phế phẩm bán ra theo đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 39/2018/TT-BTC).

Quy định về việc tiêu hủy phế liệu, phế phẩm

Trong trường hợp doanh nghiệp không bán tiêu thụ nội địa mà lựa chọn phương án tiêu hủy phế liệu, phế phẩm phát sinh, công văn hướng dẫn cụ thể:

• Điều kiện miễn thuế: Phế liệu, phế phẩm phát sinh từ hàng hóa nhập khẩu thuộc dự án đầu tư khi tiến hành tiêu hủy dưới sự giám sát của cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý môi trường liên quan sẽ không phải nộp thuế nhập khẩu.
• Thủ tục tiêu hủy: Doanh nghiệp phải có văn bản thông báo và giải trình phương án tiêu hủy gửi cơ quan hải quan quản lý trực tiếp. Quá trình tiêu hủy phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường.
• Giám sát của cơ quan hải quan: Cơ quan hải quan có trách nhiệm giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp quá trình tiêu hủy để đảm bảo hàng hóa đã bị làm mất đi giá trị sử dụng ban đầu và không thể đưa ngược lại thị trường tiêu dùng dưới dạng sản phẩm nguyên bản.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, Công văn 4136/TCHQ-TXNK nhấn mạnh trách nhiệm của các bên:

• Đối với doanh nghiệp đầu tư: Phải lập sổ sách kế toán, theo dõi chi tiết lượng phế liệu, phế phẩm phát sinh từ nguồn hàng nhập khẩu. Mọi hành vi tự ý thanh lý, bán ra thị trường nội địa mà không khai báo hải quan sẽ bị coi là hành vi trốn thuế và bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật quản lý thuế và pháp luật hình sự.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế của các dự án đầu tư trên địa bàn. Kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhưng đồng thời phải phòng chống gian lận thương mại, thất thu ngân sách nhà nước.