Giới thiệu chung về Công văn 4163/BYT-DP

Công văn 4163/BYT-DP được Bộ Y tế ban hành trong bối cảnh dịch bệnh Đậu mùa khỉ (Monkeypox) có những diễn biến phức tạp và gia tăng nhanh chóng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập và lây lan tại Việt Nam, Bộ Y tế đã đưa ra các chỉ đạo quyết liệt gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm này.

1. Tăng cường công tác giám sát và phát hiện sớm ca bệnh

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương và cơ quan chức năng tập trung tối đa lực lượng để triển khai các biện pháp giám sát chặt chẽ, cụ thể:

• Giám sát tại các cửa khẩu: Thực hiện giám sát nghiêm ngặt đối với người nhập cảnh từ các quốc gia, vùng lãnh thổ đang có dịch bệnh Đậu mùa khỉ lưu hành. Áp dụng các biện pháp đo thân nhiệt, giám sát triệu chứng lâm sàng và sàng lọc chủ động tại các cửa khẩu quốc tế để kịp thời phát hiện trường hợp nghi ngờ.
• Giám sát tại các cơ sở y tế: Tăng cường sàng lọc, phát hiện các trường hợp có triệu chứng phát ban dạng mụn nước cấp tính không rõ nguyên nhân tại tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Đặc biệt chú trọng giám sát tại các phòng khám da liễu, phụ khoa, nam khoa và các cơ sở điều trị HIV/AIDS.
• Giám sát dựa vào sự kiện tại cộng đồng: Khuyến khích người dân và các tổ chức cộng đồng chủ động thông báo cho cơ quan y tế khi phát hiện các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh để kịp thời điều tra, khoanh vùng và xử lý ổ dịch nếu có.

2. Sẵn sàng các phương án thu dung, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn

Để đảm bảo năng lực tiếp nhận, cách ly và điều trị an toàn cho bệnh nhân, Công văn 4163/BYT-DP chỉ đạo các địa phương thực hiện các nội dung sau:

• Xây dựng kịch bản ứng phó: Các địa phương phải chủ động xây dựng kế hoạch, kịch bản phòng chống dịch bệnh Đậu mùa khỉ theo các cấp độ dịch khác nhau, đảm bảo tính chủ động, không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống.
• Chuẩn bị cơ sở vật chất và nhân lực: Kiện toàn các đội cơ động phòng chống dịch, chuẩn bị sẵn sàng khu vực cách ly, giường bệnh, trang thiết bị y tế, thuốc, hóa chất và vật tư tiêu hao phục vụ công tác chẩn đoán, điều trị.
• Tập huấn chuyên môn: Tổ chức tập huấn hướng dẫn giám sát, chẩn đoán, điều trị và phòng chống lây nhiễm bệnh Đậu mùa khỉ cho toàn bộ cán bộ y tế ở tất cả các tuyến, bao gồm cả hệ thống y tế tư nhân.
• Kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt: Thực hiện nghiêm các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm chéo tại các cơ sở điều trị, bảo vệ an toàn cho nhân viên y tế và các bệnh nhân khác đang điều trị tại cơ sở.

3. Đẩy mạnh công tác truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng

Công tác thông tin, giáo dục, truyền thông được xác định là giải pháp then chốt để người dân chủ động phòng tránh dịch bệnh:

• Cung cấp thông tin chính xác: Tuyên truyền rộng rãi về các đường lây truyền, triệu chứng nhận biết của bệnh Đậu mùa khỉ (như sốt, đau đầu, nổi hạch, phát ban mụn nước) và các biện pháp phòng ngừa cá nhân theo khuyến cáo của Bộ Y tế.
• Khuyến cáo phòng bệnh cá nhân: Hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, tránh tiếp xúc gần với người có biểu hiện nghi ngờ hoặc động vật hoang dã có nguy cơ truyền bệnh.
• Tránh gây hoang mang dư luận: Thông tin truyền thông cần khách quan, khoa học, giúp người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm và cách phòng ngừa, tránh gây tâm lý hoang mang lo sợ hoặc kỳ thị đối với người bệnh.

4. Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành và báo cáo dịch bệnh

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương là yếu tố quyết định hiệu quả phòng chống dịch:

• Phối hợp liên ngành: Tăng cường sự phối hợp giữa ngành y tế với các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, hải quan, biên phòng và các cơ quan liên quan trong việc quản lý, giám sát động vật nhập khẩu và kiểm soát dịch bệnh tại biên giới.
• Chế độ thông tin báo cáo: Thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo tình hình dịch bệnh theo quy định của Bộ Y tế. Khi phát hiện ca bệnh nghi ngờ hoặc xác định, phải báo cáo ngay về Cục Y tế dự phòng và các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur để kịp thời phối hợp xử lý và hỗ trợ chuyên môn.