Giới thiệu về Công văn 45/GSQL-GQ4 năm 2017

Công văn 45/GSQL-GQ4 được ban hành bởi Cục Giám sát quản lý về Hải quan nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa, đặc biệt là các trường hợp từ chối chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).

Các trường hợp từ chối hoặc nghi ngờ tính hợp lệ của C/O mẫu D

Văn bản hướng dẫn chi tiết các căn cứ pháp lý và kỹ thuật để cơ quan hải quan xem xét từ chối hoặc tiến hành xác minh tính hợp lệ của C/O mẫu D, bao gồm:

• Sự không thống nhất về thông tin: Thông tin khai báo trên C/O mẫu D không trùng khớp với các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), vận đơn (Bill of Lading), tờ khai hải quan về mô tả hàng hóa, số lượng, trọng lượng hoặc quy cách đóng gói.
• Sai sót về hình thức và chữ ký: Chữ ký của người có thẩm quyền cấp C/O hoặc con dấu của cơ quan tổ chức cấp C/O không khớp với mẫu chữ ký, con dấu đã được đăng ký và thông báo chính thức bởi Ban Thư ký ASEAN.
• Tiêu chí xuất xứ không phù hợp: Khai báo sai lệch tiêu chí xuất xứ (như WO, RVC, CTC) hoặc không đáp ứng các quy tắc xuất xứ cụ thể áp dụng cho từng nhóm mặt hàng theo quy định của Hiệp định ATIGA.
• Thời hạn hiệu lực: C/O mẫu D được nộp quá thời hạn 12 tháng kể từ ngày cấp mà không có lý do bất khả kháng hoặc lý do chính đáng được cơ quan hải quan chấp nhận theo quy định.

Quy trình xử lý nghiệp vụ của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan, công văn đưa ra quy trình xử lý cụ thể đối với công chức hải quan khi thực hiện kiểm tra C/O:

• Thủ tục gửi yêu cầu xác minh (Verification): Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý nhưng chưa đủ cơ sở để từ chối trực tiếp, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành thủ tục gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan nhưng doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất MFN hoặc bảo lãnh thuế theo quy định.
• Từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt: Đối với các lỗi rõ ràng, không thể khắc phục hoặc vi phạm trực tiếp các điều khoản bắt buộc của Hiệp định ATIGA, cơ quan Hải quan thực hiện từ chối trực tiếp việc áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ngay tại thời điểm làm thủ tục và thông báo rõ lý do bằng văn bản cho người khai hải quan.
• Báo cáo vướng mắc vượt thẩm quyền: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp các trường hợp phát sinh vướng mắc phức tạp, báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để phối hợp giải quyết hoặc trao đổi trực tiếp với cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu.

Khuyến nghị quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Nhằm hạn chế tối đa rủi ro bị từ chối C/O mẫu D dẫn đến việc bị truy thu thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Thực hiện kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng toàn bộ thông tin trên C/O mẫu D với bộ chứng từ xuất nhập khẩu trước khi truyền tờ khai hải quan chính thức.
• Đảm bảo con dấu và chữ ký trên C/O phải rõ nét, không bị mờ, tẩy xóa hoặc có dấu hiệu giả mạo.
• Chủ động liên hệ với nhà xuất khẩu để yêu cầu cơ quan cấp C/O nước xuất khẩu đính chính, sửa đổi hoặc cấp mới C/O trong trường hợp phát hiện có sai sót kỹ thuật trước khi nộp cho cơ quan Hải quan Việt Nam.