Giới thiệu chung về Công văn 45566/CT-TTHT

Công văn 45566/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2019 hướng dẫn về vướng mắc chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi thực hiện xử lý tài sản bảo đảm là bất động sản theo Nghị quyết số 42/2017/QH14 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng. Văn bản này làm rõ nghĩa vụ kê khai, nộp thuế và thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.

Nội dung trọng tâm và các quy định cốt lõi

Công văn tập trung giải quyết các vướng mắc liên quan đến nghĩa vụ thuế TNCN của cá nhân có tài sản bảo đảm bị xử lý để thu hồi nợ xấu, cụ thể như sau:

• Xác định đối tượng nộp thuế TNCN: Khi tài sản bảo đảm là bất động sản của cá nhân được chuyển nhượng để xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42/2017/QH14, cá nhân có quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản bảo đảm vẫn là đối tượng nộp thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
• Trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay: Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc bên nhận chuyển nhượng có trách nhiệm thực hiện kê khai và nộp thuế TNCN thay cho cá nhân có tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế trước khi thực hiện thủ tục sang tên, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản cho bên mua.
• Thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm: Theo quy định tại Điều 12 Nghị quyết số 42/2017/QH14, số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm sau khi trừ chi phí trực tiếp liên quan đến việc xử lý tài sản bảo đảm được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ được bảo đảm cho tổ chức tín dụng, tổ chức mua bán nợ xấu (VAMC) trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, phí khác.
• Nguyên tắc phân bổ tiền thuế TNCN phải nộp: Trường hợp số tiền thu được từ xử lý tài sản bảo đảm không đủ hoặc chỉ đủ để thanh toán nghĩa vụ nợ được bảo đảm cho tổ chức tín dụng thì không phải trích từ số tiền này để nộp thuế TNCN phát sinh từ việc chuyển nhượng chính tài sản bảo đảm đó. Nghĩa vụ thuế TNCN còn nợ của cá nhân sẽ được cơ quan thuế tiếp tục theo dõi và đôn đốc thu hồi theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Trường hợp có số dư sau khi thanh toán nợ: Nếu số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm lớn hơn giá trị nghĩa vụ nợ được bảo đảm và các chi phí xử lý tài sản trực tiếp, phần chênh lệch còn lại sẽ được dùng để thực hiện nghĩa vụ thuế TNCN của cá nhân trước khi trả lại cho người có tài sản bảo đảm (nếu có).

Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn

Công văn 45566/CT-TTHT mang lại sự thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế và pháp luật về xử lý nợ xấu, cụ thể:

• Tháo gỡ vướng mắc lớn cho các tổ chức tín dụng trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm là bất động sản để thu hồi nợ xấu nhanh chóng theo tinh thần của Nghị quyết 42/2017/QH14.
• Bảo đảm quyền lợi ưu tiên thu hồi nợ của các tổ chức tín dụng, đồng thời xác định rõ trách nhiệm hành chính của các bên liên quan trong việc kê khai thuế.
• Giúp cơ quan thuế địa phương có cơ sở pháp lý rõ ràng để hướng dẫn người nộp thuế và các ngân hàng thực hiện đúng quy trình thủ tục chuyển nhượng tài sản bảo đảm mà không làm ách tắc quá trình xử lý nợ xấu.