Tổng quan về Công văn 4602/TCHQ-GSQL năm 2020

Công văn 4602/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn xử lý vướng mắc của các Cục Hải quan địa phương liên quan đến việc doanh nghiệp khai sai mã loại hình trên tờ khai hải quan xuất khẩu. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình xử lý, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp nhưng vẫn giữ nghiêm kỷ cương pháp luật hải quan.

Không cho phép hủy tờ khai xuất khẩu đã thông quan và thực xuất

Theo hướng dẫn tại Công văn 4602/TCHQ-GSQL, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành về hải quan, việc hủy tờ khai được quy định cụ thể như sau:

• Căn cứ Khoản 11 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung Điều 22 Thông tư số 38/2015/TT-BTC) của Bộ Tài chính, các trường hợp hủy tờ khai hải quan đã được quy định rất rõ ràng và giới hạn trong một số trường hợp cụ thể.
• Đối với các tờ khai xuất khẩu đã hoàn thành thủ tục thông quan và hàng hóa đã thực tế xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, pháp luật không có quy định cho phép hủy tờ khai hải quan chỉ vì lý do người khai hải quan khai sai mã loại hình.
• Do đó, cơ quan Hải quan không chấp nhận yêu cầu hủy tờ khai hải quan đối với các trường hợp hàng hóa đã thực xuất và đã thông quan khi doanh nghiệp phát hiện khai sai mã loại hình xuất khẩu.

Phương án xử lý khi khai sai mã loại hình trên tờ khai đã thực xuất

Để giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp và đảm bảo tính chính xác của số liệu thống kê cũng như nghĩa vụ thuế, Tổng cục Hải quan hướng dẫn các bước xử lý cụ thể:

• Xác định bản chất dòng hàng và giao dịch thực tế: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai hoặc Chi cục Kiểm tra sau thông quan sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ hải quan, sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan của doanh nghiệp để xác định rõ bản chất của lô hàng xuất khẩu.
• Xác minh tính trung thực: Cơ quan hải quan phải làm rõ việc khai sai mã loại hình là do sơ suất vô ý hay có hành vi gian lận thương mại, trốn thuế. Nếu xác định doanh nghiệp thực tế có hoạt động xuất khẩu đúng bản chất của loại hình mong muốn (nhưng khai sai mã), cơ quan hải quan sẽ ghi nhận bản chất thực tế này.
• Giải quyết quyền lợi về thuế và thủ tục liên quan: Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xác định rõ bản chất vụ việc, cơ quan Hải quan xem xét giải quyết các thủ tục hoàn thuế, không thu thuế hoặc quyết toán nguyên liệu, vật tư nhập khẩu theo đúng loại hình thực tế mà doanh nghiệp đã thực hiện, đảm bảo không làm thất thoát ngân sách nhà nước và không gây nghẽn mạch hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Tùy theo mức độ và hành vi vi phạm cụ thể, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan theo quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan hiện hành đối với hành vi khai không đúng các nội dung trên tờ khai hải quan.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Công văn 4602/TCHQ-GSQL quy định rõ vai trò và trách nhiệm của cả cơ quan quản lý và đối tượng nộp thuế:

• Đối với Doanh nghiệp: Phải chủ động rà soát, phát hiện sai sót và có văn bản giải trình chi tiết gửi cơ quan hải quan. Doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, trung thực toàn bộ chứng từ, sổ sách kế toán chứng minh cho hoạt động xuất khẩu thực tế của mình để cơ quan hải quan có cơ sở xem xét, giải quyết.
• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra chặt chẽ hồ sơ. Việc xử lý phải dựa trên cơ sở kiểm tra thực tế hồ sơ, chứng từ kế toán và dòng tiền thanh toán của doanh nghiệp. Tuyệt đối không tự ý hủy tờ khai trái quy định, đồng thời phải hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các bước khắc phục hậu quả theo đúng quy trình nghiệp vụ.