Tóm tắt Công văn 4748/TCHQ-GSQL năm 2020 về giám sát hàng hóa vận chuyển đang chịu sự giám sát hải quan

Công văn 4748/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý, giám sát chặt chẽ đối với hàng hóa vận chuyển đang chịu sự giám sát hải quan. Văn bản này tập trung hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất quy trình nghiệp vụ, hạn chế tối đa các kẽ hở có thể bị lợi dụng để buôn lậu, gian lận thương mại hoặc tiêu thụ nội địa trái phép trong quá trình vận chuyển hàng hóa giữa các địa điểm hải quan.

- Quy định về niêm phong hải quan và bàn giao hàng hóa vận chuyển

• Hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan phải được niêm phong bằng seal hải quan hoặc các phương tiện niêm phong chuyên dụng khác theo đúng quy định pháp luật trước khi khởi hành.
• Chi cục Hải quan nơi đi có trách nhiệm kiểm tra kỹ lưỡng tình trạng bên ngoài của phương tiện chứa hàng, thực hiện niêm phong và cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin niêm phong lên Hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan.
• Đối với các loại hàng hóa đặc thù không thể niêm phong trực tiếp (như hàng cồng kềnh, hàng siêu trường siêu trọng), công chức hải quan phải ghi nhận rõ tình trạng thực tế của hàng hóa, chụp ảnh nguyên trạng để làm cơ sở đối chiếu cho Chi cục Hải quan nơi đến.

- Giám sát hành trình và thời gian vận chuyển hàng hóa

• Doanh nghiệp vận chuyển có nghĩa vụ cam kết thực hiện đúng tuyến đường, lộ trình đã đăng ký và đảm bảo thời gian vận chuyển theo đúng thời hạn quy định của cơ quan hải quan.
• Cơ quan hải quan tăng cường áp dụng các công cụ giám sát kỹ thuật hiện đại như định vị GPS, seal định vị điện tử đối với các lô hàng có độ rủi ro cao nhằm theo dõi sát sao hành trình di chuyển của phương tiện trong thời gian thực.
• Mọi trường hợp thay đổi lộ trình hoặc chậm trễ về thời gian vận chuyển do nguyên nhân bất khả kháng (như tai nạn giao thông, thiên tai, hỏng hóc phương tiện) phải được người khai hải quan thông báo ngay cho Chi cục Hải quan nơi đi hoặc nơi đến để có phương án xử lý, giám sát kịp thời.

- Trách nhiệm phối hợp giữa Chi cục Hải quan nơi đi và Chi cục Hải quan nơi đến

• Chi cục Hải quan nơi đi chịu trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, điều kiện niêm phong, thực hiện bàn giao hàng hóa và truyền dữ liệu thông tin lô hàng lên hệ thống điện tử ngay sau khi hoàn thành thủ tục xuất phát.
• Chi cục Hải quan nơi đến có nhiệm vụ tiếp nhận thông tin, kiểm tra đối chiếu tình trạng niêm phong thực tế của lô hàng khi đến đích. Chỉ thực hiện thông quan hoặc chuyển tiếp thủ tục khi xác nhận niêm phong còn nguyên vẹn và thông tin khớp đúng với dữ liệu trên hệ thống.
• Trong trường hợp quá thời hạn vận chuyển đăng ký mà hàng hóa chưa đến đích, Chi cục Hải quan nơi đi và nơi đến phải chủ động phối hợp, liên lạc với doanh nghiệp để xác minh tung tích lô hàng và tiến hành các biện pháp truy tìm, xử lý theo quy định.

- Xử lý các trường hợp phát hiện vi phạm hoặc sự cố phát sinh

• Khi phát hiện seal niêm phong có dấu hiệu bị rách, tráo đổi, hoặc phương tiện vận chuyển đi sai lộ trình đăng ký mà không có lý do chính đáng, cơ quan hải quan tại nơi phát hiện hoặc nơi đến phải lập tức tạm dừng việc thông quan để tiến hành kiểm tra thực tế toàn bộ lô hàng.
• Mọi hành vi tự ý phá niêm phong, tẩu tán hàng hóa dọc đường hoặc gian lận hồ sơ vận chuyển sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự.
• Đối với các sự cố khách quan dẫn đến việc phải thay đổi phương tiện vận chuyển dọc đường, doanh nghiệp phải báo cáo ngay cho cơ quan hải quan gần nhất để giám sát việc chuyển tải và thực hiện niêm phong lại hàng hóa theo đúng quy trình.