Tóm tắt Công văn 4807/BTC-TCHQ về vướng mắc hóa đơn trong bộ hồ sơ hải quan

Công văn 4807/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc nộp, xuất trình hóa đơn trong bộ hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp thống nhất thực hiện giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình thông quan hàng hóa.

1. Quy định về hóa đơn thương mại trong hồ sơ hải quan xuất khẩu

Công văn làm rõ các yêu cầu về chứng từ chứng minh trị giá hàng hóa trong bộ hồ sơ hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu:

• Người khai hải quan phải nộp hóa đơn thương mại hoặc chứng từ thay thế hóa đơn thương mại trong trường hợp người mua phải thanh toán cho người bán.
• Hóa đơn thương mại được sử dụng làm căn cứ để xác định trị giá hải quan, phục vụ trực tiếp cho việc tính thuế (nếu có) và thông quan hàng hóa.

2. Thời điểm phát hành hóa đơn và thủ tục thông quan

Một trong những vướng mắc lớn nhất của doanh nghiệp là sự lệch pha giữa thời điểm mở tờ khai hải quan và thời điểm lập hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hoặc hóa đơn bán hàng. Công văn đã đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể:

• Thời điểm lập hóa đơn điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế và quản lý hóa đơn (thông thường là sau khi hoàn thành thủ tục hải quan).
• Cơ quan hải quan không yêu cầu doanh nghiệp phải nộp hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng tại thời điểm làm thủ tục hải quan để thông quan hàng hóa. Doanh nghiệp chỉ cần xuất trình hóa đơn thương mại hợp lệ.
• Quy định này giúp tháo gỡ triệt để khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tế vận hành của hệ thống hóa đơn điện tử mới.

3. Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo quản lý chặt chẽ, chống thất thu thuế và ngăn chặn gian lận thương mại, Công văn yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương thực hiện:

• Kiểm tra chi tiết tính hợp lệ, hợp pháp của hóa đơn thương mại và các chứng từ đi kèm trong bộ hồ sơ hải quan theo đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Tăng cường công tác phối hợp, chia sẻ thông tin dữ liệu với cơ quan thuế địa phương để đối chiếu, xác minh thông tin hóa đơn trong các trường hợp nghi ngờ về trị giá hải quan hoặc có dấu hiệu gian lận hoàn thuế GTGT.
• Tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt pháp luật hải quan và pháp luật thuế trong quá trình làm thủ tục thông quan.

4. Ý nghĩa và tác động đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 4807/BTC-TCHQ mang lại nhiều tác động tích cực cho hoạt động xuất nhập khẩu:

• Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Giảm bớt gánh nặng chứng từ cho doanh nghiệp tại thời điểm thông quan, giúp rút ngắn thời gian giải phóng hàng hóa và giảm chi phí lưu kho bãi.
• Thống nhất thực thi pháp luật: Tránh tình trạng mỗi chi cục hải quan địa phương áp dụng một cách hiểu khác nhau, gây khó khăn và phiền hà cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
• Đồng bộ hóa hệ thống pháp luật: Đảm bảo sự nhất quán, đồng bộ giữa pháp luật về hải quan và pháp luật về quản lý thuế, hóa đơn điện tử hiện hành.