Giới thiệu chung về Công văn 4887/TCHQ-TXNK

Công văn 4887/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố về việc xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại (hàng phi mậu dịch). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất quy trình thực hiện, hạn chế thất thu thuế và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại thông qua hình thức quà biếu, quà tặng, hoặc hàng mẫu.

Nguyên tắc xác định trị giá hải quan đối với hàng phi mậu dịch

Theo hướng dẫn tại Công văn, việc xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa phi mậu dịch phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Cơ sở pháp lý áp dụng: Việc xác định trị giá hải quan được thực hiện theo quy định tại Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 59/2018/NĐ-CP) và Thông tư số 39/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 60/2019/TT-BTC) của Bộ Tài chính.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch theo đúng các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá quy định.
• Nguyên tắc kiểm tra của cơ quan hải quan: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trị giá khai báo của người khai hải quan. Trường hợp có nghi ngờ về tính trung thực, chính xác của trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá theo đúng thẩm quyền.

Các phương pháp xác định trị giá tính thuế cụ thể

Công văn nhấn mạnh việc áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá hải quan đối với hàng phi mậu dịch khi trị giá khai báo không được chấp nhận:

• Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt hoặc tương tự: Sử dụng trị giá của các lô hàng giống hệt hoặc tương tự đã được cơ quan hải quan chấp nhận trị giá giao dịch trước đó để làm cơ sở xác định.
• Phương pháp trị giá khấu trừ: Xác định dựa trên giá bán của hàng hóa nhập khẩu (hoặc hàng hóa giống hệt, tương tự) tại thị trường nội địa Việt Nam sau khi trừ đi các chi phí hợp lý phát sinh sau khi nhập khẩu.
• Phương pháp trị giá tính toán: Xác định dựa trên tổng chi phí sản xuất, chi phí chung và lợi nhuận của nhà sản xuất nước ngoài.
• Phương pháp suy luận: Áp dụng các phương pháp linh hoạt dựa trên các dữ liệu sẵn có tại Việt Nam, phù hợp với các nguyên tắc của Hiệp định Trị giá GATT.

Chỉ đạo tổ chức thực hiện của Tổng cục Hải quan

Để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Tăng cường kiểm tra thông tin: Đối chiếu kỹ lưỡng thông tin về hàng hóa, người gửi, người nhận và các chứng từ kèm theo để phát hiện các trường hợp chia nhỏ lô hàng hoặc khai sai trị giá nhằm trốn thuế.
• Xây dựng cơ sở dữ liệu: Thu thập, cập nhật đầy đủ thông tin về trị giá hải quan của hàng hóa phi mậu dịch vào hệ thống dữ liệu chung để làm cơ sở tham chiếu cho các lần nhập khẩu sau.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Các trường hợp cố tình khai sai trị giá, gian lận thuế dưới hình thức hàng phi mậu dịch phải bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hành chính hoặc hình sự tùy theo mức độ vi phạm.