Giới thiệu về Công văn 500/TCHQ-TXNK

Công văn 500/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương liên quan đến việc sử dụng tờ khai sao (bản sao tờ khai hải quan) trong bộ hồ sơ thanh khoản, hoàn thuế hoặc không thu thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản đưa ra các hướng dẫn cụ thể nhằm thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp đồng thời phòng chống gian lận thuế.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 500/TCHQ-TXNK

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc và thủ tục xử lý hồ sơ thanh khoản, hoàn thuế khi doanh nghiệp sử dụng tờ khai sao, cụ thể như sau:

• Trường hợp chấp nhận tờ khai sao: Cơ quan hải quan xem xét chấp nhận bản sao tờ khai hải quan trong hồ sơ hoàn thuế, thanh khoản đối với các trường hợp bất khả kháng hoặc có lý do chính đáng như bản chính bị thất lạc, bị mất do thiên tai, hỏa hoạn, hoặc đang bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác tạm giữ để phục vụ công tác điều tra, thanh tra.
• Yêu cầu đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải có văn bản giải trình rõ lý do không có bản chính tờ khai hải quan, cam kết chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của bản sao tờ khai và các tài liệu xuất trình. Bản sao tờ khai phải được sao y bản chính và đóng dấu xác nhận của doanh nghiệp hoặc cơ quan có thẩm quyền.
• Quy trình kiểm tra, đối chiếu của cơ quan Hải quan: Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm tra cứu, đối chiếu thông tin trên tờ khai sao với dữ liệu điện tử gốc được lưu trữ trên Hệ thống thông tin hải quan (VNACCS/VCIS). Chỉ thực hiện thanh khoản, hoàn thuế khi thông tin trên bản sao hoàn toàn trùng khớp với dữ liệu trên hệ thống.
• Biện pháp xử lý khi có nghi ngờ: Trong trường hợp thông tin trên hệ thống không đầy đủ hoặc có dấu hiệu nghi vấn về tính xác thực của tờ khai sao, Chi cục Hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ phải tiến hành xác minh tại Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai hoặc phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan để làm rõ trước khi quyết định hoàn thuế hoặc thanh khoản.

Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn

Việc ban hành hướng dẫn tại Công văn 500/TCHQ-TXNK giúp tháo gỡ khó khăn về mặt thủ tục cho các doanh nghiệp gặp sự cố mất mát chứng từ gốc, tránh việc bị chậm trễ hoặc từ chối hoàn thuế một cách cứng nhắc. Đồng thời, văn bản cũng siết chặt kỷ cương quản lý bằng cách yêu cầu đối chiếu nghiêm ngặt với hệ thống dữ liệu điện tử, ngăn chặn các hành vi lợi dụng tờ khai sao để gian lận hoàn thuế, bảo vệ ngân sách nhà nước.