Giới thiệu chung về Công văn 5000/TCHQ-GSQL năm 2021

Công văn 5000/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2021 hướng dẫn về công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu rút ra khỏi container để tại cảng dưới dạng rời. Văn bản này được ban hành nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình giao nhận hàng hóa tại cảng biển, đồng thời đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại và thất thu thuế.

- Điều kiện để thực hiện rút hàng hóa ra khỏi container tại cảng

• Hàng hóa nhập khẩu phải là những mặt hàng có tính chất đặc thù, hàng rời, hàng cồng kềnh hoặc do yêu cầu kỹ thuật, phương thức vận chuyển tiếp theo không thể nguyên container.
• Việc rút hàng hóa ra khỏi container phải được thực hiện tại các khu vực cảng, kho, bãi đã được công nhận hoặc chịu sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan.
• Doanh nghiệp nhập khẩu phải có văn bản đề nghị gửi Chi cục Hải quan nơi quản lý địa bàn, nêu rõ lý do, thời gian, địa điểm thực hiện và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính nguyên trạng của hàng hóa.

- Quy trình giám sát hải quan đối với hàng hóa rút khỏi container

• Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ đề nghị: Chi cục Hải quan cửa khẩu tiếp nhận văn bản đề nghị của doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp lệ của lý do rút hàng và đối chiếu với thông tin trên hệ thống dữ liệu hải quan.
• Giám sát quá trình rút hàng: Công chức hải quan giám sát trực tiếp hoặc giám sát thông qua hệ thống camera của doanh nghiệp kinh doanh cảng trong suốt quá trình mở niêm phong (seal) container và rút hàng hóa ra bãi.
• Ghi nhận thông tin và lập biên bản: Sau khi hoàn thành việc rút hàng, công chức hải quan phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh cảng và người khai hải quan lập biên bản chứng nhận, ghi nhận rõ số lượng, chủng loại, tình trạng hàng hóa và số seal container ban đầu.
• Quản lý lưu giữ tại bãi: Hàng hóa sau khi rút ra phải được lưu giữ tại khu vực riêng biệt, có ranh giới rõ ràng và được quản lý bằng hệ thống camera giám sát kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi

• Bố trí khu vực bãi riêng biệt, đủ điều kiện an toàn để lưu giữ hàng hóa sau khi rút khỏi container, tránh để lẫn lộn với các lô hàng khác hoặc hàng hóa nội địa.
• Cung cấp đầy đủ phương tiện, trang thiết bị và nhân lực hỗ trợ cơ quan hải quan trong quá trình giám sát, kiểm tra thực tế hàng hóa khi có yêu cầu.
• Cập nhật kịp thời thông tin vị trí lưu giữ, số lượng hàng hóa biến động trên hệ thống quản lý của cảng và thông báo ngay cho cơ quan hải quan nếu phát hiện có dấu hiệu bất thường hoặc vi phạm pháp luật.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu (người khai hải quan)

• Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác của thông tin khai báo, số lượng, chủng loại và chất lượng hàng hóa được rút ra khỏi container.
• Phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp kinh doanh cảng và cơ quan hải quan trong suốt quá trình thực hiện thủ tục rút hàng và lưu giữ tại cảng.
• Nghiêm túc thực hiện các nghĩa vụ về thuế, phí và hoàn thành thủ tục thông quan hàng hóa đúng thời hạn quy định, không được tự ý di chuyển hàng hóa ra khỏi khu vực giám sát hải quan khi chưa được phép.

- Ý nghĩa và tác động của hướng dẫn đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Hướng dẫn tại Công văn 5000/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp, quy định này giúp tối ưu hóa chi phí lưu kho bãi, giảm thời gian giải phóng container để trả lại cho hãng tàu, từ đó nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng. Đối với cơ quan hải quan, việc chuẩn hóa quy trình giám sát giúp nâng cao năng lực quản lý, đảm bảo tính minh bạch, chặt chẽ, hạn chế tối đa các kẽ hở có thể bị lợi dụng để buôn lậu hoặc gian lận thương mại tại các cửa khẩu cảng biển lớn.