Giới thiệu về Công văn 5169/CT-TTHT năm 2017

Công văn 5169/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng, giải đáp trực tiếp các vướng mắc của doanh nghiệp trong việc xác định các khoản chi phí được trừ và không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Văn bản này được xây dựng dựa trên các quy định pháp luật thuế hiện hành, đặc biệt là Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Các điều kiện chung để chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

Theo hướng dẫn, để một khoản chi của doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, khoản chi đó phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cơ bản sau:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Khoản chi có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.
• Khoản chi nếu có hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế giá trị gia tăng - GTGT) khi thanh toán phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thuế GTGT.

Quy định cụ thể về khoản chi mua bảo hiểm tự nguyện cho người lao động

Công văn 5169/CT-TTHT tập trung làm rõ chính sách thuế đối với các khoản chi có tính chất phúc lợi, đặc biệt là chi mua bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động:

• Điều kiện ghi nhận chi phí: Doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ đối với khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm tự nguyện khác cho người lao động nếu các khoản chi này được ghi cụ thể điều kiện hưởng và mức hưởng tại một trong các hồ sơ của doanh nghiệp như: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quyết định theo quy chế tài chính của Công ty.
• Mức khống chế chi phí: Khoản chi phí mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được trừ không vượt quá mức quy định của pháp luật thuế tại thời điểm áp dụng (mức khống chế theo quy định hiện hành tại thời điểm ban hành công văn là không quá 01 triệu đồng/tháng/người).
• Điều kiện về nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc: Doanh nghiệp chỉ được trích chi và tính vào chi phí được trừ đối với các khoản bảo hiểm tự nguyện này khi doanh nghiệp đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp các khoản bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp) cho người lao động theo quy định của pháp luật.

Các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

Bên cạnh các khoản chi được trừ, văn bản cũng lưu ý doanh nghiệp về các khoản chi không đáp ứng điều kiện và bị loại trừ khi quyết toán thuế TNDN:

• Các khoản chi không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hoặc sử dụng hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn của các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc bỏ trốn.
• Phần chi vượt mức khống chế theo quy định đối với các khoản chi có tính chất phúc lợi, chi mua bảo hiểm tự nguyện cho người lao động.
• Các khoản chi phí được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác hoặc chi phí không liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.
• Các khoản chi bằng tiền mặt đối với các hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên, vi phạm nguyên tắc thanh toán không dùng tiền mặt.

Ý nghĩa và lưu ý áp dụng đối với doanh nghiệp

Công văn 5169/CT-TTHT là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tối ưu hóa chi phí hợp lý và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra. Doanh nghiệp cần lưu ý:

• Rà soát lại hệ thống quy chế nội bộ, hợp đồng lao động để đảm bảo các khoản chi phúc lợi, bảo hiểm được quy định rõ ràng, chặt chẽ và đồng nhất.
• Thực hiện nghiêm túc việc thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch lớn để bảo toàn quyền lợi khấu trừ thuế và tính chi phí hợp lý.
• Đảm bảo hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc trước khi trích chi các khoản bảo hiểm tự nguyện cho người lao động nhằm tránh bị cơ quan thuế loại bỏ chi phí khi quyết toán.