Giới thiệu chung về Công văn 52/TANDTC-PC năm 2016

Công văn 52/TANDTC-PC được Tòa án nhân dân tối cao ban hành vào ngày 22/03/2016 nhằm hướng dẫn Tòa án nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiến hành rà soát, lập hồ sơ đề nghị tổ chức Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân cấp huyện. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, cụ thể hóa việc triển khai Thông tư 01/2016/TT-CA quy định về việc tổ chức các Tòa chuyên trách tại Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Tòa án nhân dân quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.

Nội dung trọng tâm về rà soát và đề xuất thành lập Tòa chuyên trách

Công văn tập trung chỉ đạo các Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ rà soát thực trạng và xây dựng phương án tổ chức bộ máy cụ thể như sau:

• Đối với Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Tiến hành rà soát toàn bộ cơ cấu tổ chức hiện tại, đánh giá số lượng biên chế, Thẩm phán, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án. Đồng thời, thống kê số lượng các loại vụ việc đã thụ lý, giải quyết trong các năm gần nhất để đối chiếu với các tiêu chí thành lập các Tòa chuyên trách (bao gồm Tòa Hình sự, Tòa Dân sự, Tòa Hành chính, Tòa Kinh tế, Tòa Lao động, Tòa Gia đình và Người chưa thành niên) theo quy định tại Thông tư 01/2016/TT-CA.
• Đối với Tòa án nhân dân cấp huyện: Căn cứ vào tình hình thực tế về số lượng vụ việc thụ lý, giải quyết và đội ngũ cán bộ, Thẩm phán tại từng đơn vị cấp huyện để xem xét, đề xuất thành lập các Tòa chuyên trách phù hợp (như Tòa Hình sự, Tòa Dân sự, Tòa Gia đình và Người chưa thành niên, Tòa Xử lý hành chính) tại các đơn vị có đủ điều kiện.

Yêu cầu về hồ sơ đề nghị thành lập Tòa chuyên trách

Để đảm bảo tính thống nhất và có cơ sở pháp lý vững chắc cho việc phê duyệt, Công văn 52/TANDTC-PC hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ đề nghị gửi về Tòa án nhân dân tối cao, bao gồm:

• Tờ trình của Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Nêu rõ sự cần thiết, lý do thành lập, cơ sở thực tiễn và pháp lý của việc đề xuất thành lập các Tòa chuyên trách tại cấp tỉnh và cấp huyện trực thuộc.
• Đề án tổ chức Tòa chuyên trách: Phân tích chi tiết thực trạng số lượng vụ việc thụ lý, giải quyết trong 03 năm liên tiếp gần nhất; cơ cấu tổ chức, biên chế hiện có và dự kiến phân bổ cho các Tòa chuyên trách sau khi được thành lập; đánh giá năng lực chuyên môn của đội ngũ Thẩm phán, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.
• Ý kiến bằng văn bản của Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh: Thể hiện sự đồng thuận, phối hợp và giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương đối với phương án tổ chức bộ máy mới của Tòa án nhân dân.

Quy trình thực hiện và thời hạn báo cáo

Công văn nhấn mạnh tính khẩn trương và nghiêm túc trong quá trình tổ chức thực hiện nhằm sớm ổn định bộ máy tổ chức của hệ thống Tòa án nhân dân theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014:

• Trách nhiệm của Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng đề án, hoàn thiện hồ sơ và chịu trách nhiệm về tính chính xác của các số liệu thống kê, tính khả thi của phương án đề xuất.
• Thời hạn gửi hồ sơ: Các đơn vị phải hoàn thành việc lập hồ sơ và gửi về Tòa án nhân dân tối cao (thông qua Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học) đúng thời hạn quy định để tổng hợp, thẩm định và trình Chánh án Tòa án nhân dân tối cao xem xét, quyết định.

Ý nghĩa của văn bản trong hệ thống pháp luật

Việc ban hành Công văn 52/TANDTC-PC có ý nghĩa quyết định trong việc hiện thực hóa mô hình Tòa chuyên trách, đặc biệt là việc ra đời của Tòa Gia đình và Người chưa thành niên, góp phần chuyên môn hóa công tác xét xử, nâng cao chất lượng và hiệu quả giải quyết các loại vụ án, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế trong xã hội.