Giới thiệu chung về Công văn 5216/TCT-KK

Công văn 5216/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các doanh nghiệp có chi nhánh, đơn vị phụ thuộc về việc thực hiện kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Văn bản này giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp trong việc áp dụng các quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Thông tư số 80/2021/TT-BTC đối với mô hình hoạt động có chi nhánh hạch toán phụ thuộc hoặc độc lập.

Quy định về khai thuế và nộp thuế TNDN của chi nhánh

Công văn hướng dẫn chi tiết phương thức khai thuế TNDN đối với các trường hợp chi nhánh hạch toán độc lập và chi nhánh hạch toán phụ thuộc như sau:

• Đối với chi nhánh hạch toán độc lập: Chi nhánh có tư cách pháp nhân đầy đủ về mặt hạch toán kế toán sẽ trực tiếp thực hiện đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế và quyết toán thuế TNDN với cơ quan thuế quản lý trực tiếp của chi nhánh đó.
• Đối với chi nhánh hạch toán phụ thuộc: Nghĩa vụ khai thuế và nộp thuế TNDN sẽ do trụ sở chính chịu trách nhiệm khai tập trung. Tuy nhiên, tùy thuộc vào địa bàn hoạt động và tính chất của chi nhánh, việc phân bổ nghĩa vụ thuế sẽ được thực hiện theo các nguyên tắc riêng biệt.
• Trường hợp chi nhánh cùng tỉnh với trụ sở chính: Doanh nghiệp thực hiện khai thuế TNDN tập trung tại trụ sở chính cho toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của cả trụ sở chính và chi nhánh cùng tỉnh mà không cần thực hiện phân bổ số thuế phải nộp.
• Trường hợp chi nhánh khác tỉnh với trụ sở chính: Doanh nghiệp thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính và có trách nhiệm phân bổ số thuế TNDN phải nộp cho từng tỉnh nơi có chi nhánh (đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh) theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế hiện hành.

Phương pháp phân bổ thuế TNDN đối với chi nhánh khác tỉnh

Đối với các đơn vị phụ thuộc, chi nhánh là cơ sở sản xuất khác tỉnh với nơi đóng trụ sở chính, việc phân bổ số thuế TNDN phải nộp được thực hiện theo nguyên tắc cụ thể:

• Số thuế TNDN phải nộp tại từng tỉnh nơi có cơ sở sản xuất được xác định bằng số thuế TNDN phải nộp của hoạt động sản xuất, kinh doanh nhân với tỷ lệ chi phí của từng cơ sở sản xuất trên tổng chi phí của toàn doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm tự xác định tỷ lệ chi phí này dựa trên số liệu sổ sách kế toán thực tế để thực hiện phân bổ và nộp tiền thuế vào ngân sách nhà nước của các địa phương nơi có chi nhánh hoạt động.
• Việc phân bổ này không áp dụng đối với các đơn vị phụ thuộc chỉ thực hiện hoạt động thương mại, dịch vụ đơn thuần hoặc các văn phòng đại diện không trực tiếp tham gia vào hoạt động sản xuất tạo ra doanh thu tại địa bàn khác tỉnh.

Quy định về quyết toán thuế TNDN của chi nhánh

Công văn 5216/TCT-KK nhấn mạnh quy trình quyết toán thuế TNDN cuối năm đối với doanh nghiệp có chi nhánh phụ thuộc:

• Nghĩa vụ của trụ sở chính: Trụ sở chính thực hiện nộp hồ sơ khai quyết toán thuế TNDN (theo mẫu số 03/TNDN) cho toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (bao gồm cả phần thu nhập của các chi nhánh phụ thuộc) tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp của trụ sở chính.
• Xác định số thuế phân bổ khi quyết toán: Khi nộp hồ sơ quyết toán năm, doanh nghiệp phải xác định số thuế TNDN phải nộp cho từng địa phương nơi có chi nhánh được phân bổ theo phụ lục bảng phân bổ số thuế TNDN phải nộp (mẫu số 05/TB-TNDN ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC).
• Xử lý số thuế nộp thừa hoặc thiếu: Trường hợp số thuế tạm nộp trong năm của các chi nhánh khác với số thuế phải nộp theo quyết toán năm, doanh nghiệp thực hiện bù trừ hoặc nộp bổ sung tại các địa phương tương ứng theo đúng tỷ lệ phân bổ đã xác định tại thời điểm quyết toán.

Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và tránh các rủi ro pháp lý, Công văn đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các bên liên quan:

• Đối với người nộp thuế: Phải lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán, hóa đơn để chứng minh cơ sở phân bổ chi phí giữa trụ sở chính và các chi nhánh. Khai báo trung thực, kịp thời và chính xác số thuế phân bổ để tránh rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế hoặc tính tiền chậm nộp.
• Đối với cơ quan thuế địa phương: Cơ quan thuế nơi có trụ sở chính và cơ quan thuế nơi có chi nhánh hoạt động có trách nhiệm phối hợp, giám sát chặt chẽ việc kê khai, phân bổ và nộp thuế của doanh nghiệp nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách được phân chia đúng, đủ và kịp thời theo quy định của pháp luật.