Công văn 5363/CHHVN-ATANHH do Cục Hàng hải Việt Nam ban hành là văn bản quan trọng nhằm tổng kết, đánh giá toàn diện tình hình tai nạn hàng hải trong năm 2021. Đồng thời, văn bản đưa ra các phân tích chuyên sâu về nguyên nhân và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao công tác bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường trong thời gian tới.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung chính sách và quy định cốt lõi của văn bản:

- Đánh giá tổng quan tình hình tai nạn hàng hải năm 2021

• Thống kê chi tiết số lượng các vụ tai nạn hàng hải xảy ra trong vùng nước cảng biển và vùng biển Việt Nam trong năm 2021, so sánh số liệu với các năm trước để đánh giá xu hướng biến động.
• Phân loại tai nạn theo các mức độ nghiêm trọng (tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, tai nạn nghiêm trọng và tai nạn ít nghiêm trọng) dựa trên mức độ thiệt hại về người, phương tiện và môi trường.
• Ghi nhận cụ thể số lượng thiệt hại về người (số người chết, mất tích, bị thương) và thiệt hại về tài sản (số tàu bị chìm đắm, hư hỏng, cháy nổ).

- Phân tích các nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn hàng hải

• Yếu tố con người: Đây vẫn là nguyên nhân chủ yếu, bao gồm sự chủ quan, lơ là của thuyền viên và hoa tiêu; việc không tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vận hành, quy tắc phòng ngừa đâm va trên biển (COLREG); năng lực chuyên môn hoặc chứng chỉ chuyên môn của một bộ phận thuyền viên chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.
• Yếu tố kỹ thuật và phương tiện: Sự cố máy móc, trang thiết bị hàng hải bị hỏng hóc đột ngột trong quá trình hành hải; công tác bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ tàu thuyền chưa được thực hiện nghiêm túc và đúng tiêu chuẩn.
• Yếu tố thiên tai, thời tiết: Ảnh hưởng trực tiếp từ các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, gió lốc, sương mù làm giảm tầm nhìn và hạn chế khả năng điều động tàu.
• Yếu tố quản lý: Công tác giám sát, quản lý an toàn của một số chủ tàu, công ty quản lý tàu và các cơ quan chức năng tại một số khu vực còn chưa thực sự chặt chẽ và đồng bộ.

- Các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao an toàn hàng hải

• Tăng cường tuyên truyền và phổ biến pháp luật: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về an toàn hàng hải, đặc biệt là quy tắc phòng ngừa đâm va trên biển cho các chủ tàu, thuyền viên, hoa tiêu và ngư dân hoạt động tại các vùng nước liên quan.
• Nâng cao chất lượng đào tạo và huấn luyện: Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ công tác đào tạo, huấn luyện và cấp chứng chỉ chuyên môn cho thuyền viên; tổ chức các khóa bồi dưỡng thực tế về xử lý tình huống khẩn cấp trên biển.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Yêu cầu các Cảng vụ Hàng hải tăng cường kiểm tra trạng thái an toàn kỹ thuật của tàu thuyền trước khi rời cảng; kiên quyết không cho tàu xuất bến nếu không đảm bảo đầy đủ các điều kiện an toàn tối thiểu theo quy định.
• Ứng dụng công nghệ trong quản lý hàng hải: Khai thác và phát huy hiệu quả hệ thống quản lý lưu lượng tàu thuyền (VTS), hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để giám sát, cảnh báo sớm và điều phối hoạt động của tàu thuyền trong vùng nước cảng biển.
• Hoàn thiện cơ chế phối hợp tìm kiếm cứu nạn: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng cứu nạn hàng hải, biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền địa phương để ứng phó nhanh chóng, kịp thời giảm thiểu thiệt hại khi có tai nạn xảy ra.

- Trách nhiệm triển khai thực hiện của các cơ quan, đơn vị

• Các Cảng vụ Hàng hải: Chịu trách nhiệm chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về an toàn hàng hải; tổ chức điều tra tai nạn hàng hải theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật để rút ra bài học kinh nghiệm.
• Các chủ tàu và doanh nghiệp cảng biển: Rà soát, hoàn thiện hệ thống quản lý an toàn (SMS); thường xuyên tự kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, thiết bị; nâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ quản lý và thuyền viên dưới quyền.
• Trung tâm Phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng hải Việt Nam: Duy trì nghiêm túc chế độ trực ban 24/7, sẵn sàng lực lượng và phương tiện để tham gia ứng phó, cứu nạn kịp thời và hiệu quả khi có tình huống khẩn cấp phát sinh.