Tóm tắt Công văn 5368/TCHQ-QLRR năm 2015 triển khai Phần mềm khai thác thông tin hành khách xuất nhập cảnh

Công văn 5368/TCHQ-QLRR do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tối ưu hóa công tác quản lý rủi ro và hiện đại hóa quy trình kiểm tra, giám sát hải quan đối với hành khách xuất nhập cảnh bằng đường hàng không. Việc triển khai phần mềm này giúp cơ quan hải quan chủ động phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng hệ thống

Việc đưa vào vận hành Phần mềm khai thác thông tin hành khách xuất nhập cảnh hướng tới các mục tiêu cốt lõi sau:

• Nâng cao năng lực quản lý rủi ro: Hỗ trợ lực lượng hải quan phân tích, đánh giá và sàng lọc thông tin hành khách trước khi chuyến bay hạ cánh, từ đó phát hiện sớm các đối tượng có nguy cơ cao về buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép tiền tệ, ma túy hoặc vũ khí qua biên giới.
• Tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập cảnh: Giảm thiểu thời gian làm thủ tục hải quan đối với những hành khách tuân thủ tốt pháp luật, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực kiểm tra trọng điểm vào các đối tượng nghi vấn.
• Phạm vi triển khai: Áp dụng đồng bộ tại các Cục Hải quan tỉnh, thành phố quản lý các cửa khẩu sân bay quốc tế lớn trên cả nước, trực tiếp giao nhiệm vụ cho các Chi cục Hải quan cửa khẩu sân bay và bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro.

Các nội dung triển khai và vận hành trọng tâm

Để đảm bảo phần mềm được khai thác hiệu quả và đúng quy định, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Quản lý tài khoản và phân quyền truy cập: Các đơn vị tiến hành rà soát, lập danh sách cán bộ công chức đủ điều kiện và phân quyền truy cập hệ thống theo đúng thẩm quyền chuyên môn. Việc bảo mật thông tin cá nhân của hành khách phải được đặt lên hàng đầu theo quy định của pháp luật.
• Khai thác dữ liệu trước chuyến bay (APIS): Công chức hải quan sử dụng phần mềm để tiếp nhận và phân tích các nguồn dữ liệu hành khách do các hãng hàng không cung cấp (bao gồm thông tin nhân thân, hành trình bay, số ghế, thông tin hành lý ký gửi). Dữ liệu này được đối chiếu trực tiếp với cơ sở dữ liệu quản lý rủi ro của ngành hải quan để đưa ra các cảnh báo kịp thời.
• Phối hợp xử lý thông tin: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, nhanh chóng giữa bộ phận phân tích thông tin rủi ro và lực lượng kiểm soát trực tiếp tại cửa khẩu để kịp thời kiểm tra, xử lý các trường hợp hành khách có dấu hiệu vi phạm khi làm thủ tục nhập cảnh hoặc xuất cảnh.

Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị liên quan nhằm đảm bảo tính thông suốt của hệ thống:

• Cục Quản lý rủi ro: Chịu trách nhiệm làm đầu mối theo dõi, hướng dẫn nghiệp vụ và giải đáp các vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành phần mềm của các Cục Hải quan địa phương. Đồng thời, tổng hợp các yêu cầu nâng cấp hệ thống để phối hợp với đơn vị công nghệ thông tin hoàn thiện phần mềm.
• Các Cục Hải quan địa phương: Thường xuyên giám sát việc sử dụng phần mềm của cán bộ công chức, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và đường truyền kết nối ổn định phục vụ công tác khai thác dữ liệu liên tục 24/7.
• Chế độ báo cáo kết quả: Các đơn vị phải thực hiện báo cáo định kỳ về kết quả khai thác thông tin, các vụ việc phát hiện, bắt giữ hoặc xử lý vi phạm thông qua việc sử dụng phần mềm để Tổng cục Hải quan có cơ sở đánh giá, rút kinh nghiệm và hoàn thiện quy trình nghiệp vụ.