Giới thiệu về Công văn 5424/TCHQ-GSQL năm 2022

Công văn 5424/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 14 tháng 12 năm 2022 nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện quản lý đối với mặt hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới gửi kho ngoại quan. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tăng cường kiểm soát, ngăn chặn nguy cơ buôn lậu và gian lận thương mại đối với các mặt hàng chưa được phép nhập khẩu chính thức vào thị trường Việt Nam.

Bối cảnh pháp lý và thực trạng quản lý thuốc lá thế hệ mới

Hiện nay, khung pháp lý đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và xây dựng chính sách quản lý phù hợp. Theo quy định pháp luật hiện hành:

• Mặt hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng (thuốc lá thế hệ mới) chưa được định danh cụ thể trong Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc hạn chế nhập khẩu, nhưng cũng chưa có quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn quốc gia để làm cơ sở nhập khẩu chính ngạch.
• Bộ Công Thương và các Bộ, ngành liên quan chưa ban hành cơ chế quản lý thử nghiệm hoặc quy định chính thức cho phép nhập khẩu thương mại đối với các sản phẩm này vào thị trường nội địa.
• Do chưa có chính sách nhập khẩu rõ ràng, việc đưa các mặt hàng này vào tiêu thụ trong nước tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sức khỏe cộng đồng, thất thu thuế và mất an toàn trật tự xã hội.

Quy định về việc gửi thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới vào kho ngoại quan

Để đảm bảo thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý ngoại thương và hải quan, Tổng cục Hải quan đã đưa ra chỉ đạo cụ thể đối với việc lưu kho ngoại quan cho nhóm mặt hàng này:

• Không làm thủ tục gửi kho ngoại quan để nhập khẩu vào nội địa: Cơ quan hải quan không giải quyết thủ tục hải quan đưa mặt hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới và các thiết bị, phụ kiện đi kèm (như tinh dầu, đầu ngậm, bộ hóa hơi) vào kho ngoại quan nếu mục đích của việc gửi kho này là để sau đó nhập khẩu vào thị trường Việt Nam.
• Kiểm soát chặt chẽ mục đích gửi kho ngoại quan: Việc gửi các mặt hàng này vào kho ngoại quan chỉ được xem xét thực hiện đối với các trường hợp phục vụ mục đích xuất khẩu sang nước thứ ba (tạm nhập tái xuất) hoặc các mục đích hợp pháp khác được pháp luật cho phép, đồng thời phải chịu sự giám sát nghiêm ngặt của cơ quan hải quan từ cửa khẩu nhập đến khi thực xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Tăng cường kiểm tra, giám sát hải quan: Thực hiện giám sát chặt chẽ các lô hàng thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới vận chuyển từ cửa khẩu nhập về kho ngoại quan và ngược lại. Đảm bảo nguyên niêm phong hải quan và không để xảy ra tình trạng thẩm lậu hàng hóa ra thị trường nội địa.
• Phối hợp kiểm tra liên ngành: Chủ động phối hợp với các lực lượng chức năng như Quản lý thị trường, Công an, Biên phòng để tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép thuốc lá điện tử, thuốc lá thế hệ mới có nguồn gốc từ kho ngoại quan hoặc nhập lậu qua biên giới.
• Tuyên truyền và hướng dẫn doanh nghiệp: Phổ biến rộng rãi nội dung hướng dẫn tại Công văn này đến các doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics để nghiêm túc chấp hành, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 5424/TCHQ-GSQL thể hiện thái độ kiên quyết của Tổng cục Hải quan trong việc quản lý các mặt hàng nhạy cảm, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng khi chưa có hành lang pháp lý rõ ràng. Việc siết chặt quản lý tại kho ngoại quan giúp ngăn chặn hiệu quả nguồn cung lậu của thuốc lá điện tử vào thị trường trong nước, tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện chính sách quản lý toàn diện đối với loại hình sản phẩm mới này trong tương lai.