Giới thiệu về Công văn 563/TCTK-XHMT năm 2014

Công văn 563/TCTK-XHMT do Tổng cục Thống kê ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn tạm thời về phương pháp tính toán và xác định thu nhập bình quân đầu người trên năm của cấp xã. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng nhằm phục vụ việc đánh giá thực hiện Tiêu chí số 10 (về Thu nhập) trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, giúp các địa phương có phương pháp thống kê thống nhất, phản ánh chính xác đời sống kinh tế của người dân nông thôn.

Mục đích và phạm vi áp dụng

• Mục đích ban hành: Thống nhất quy trình, phương pháp thu thập thông tin và tính toán chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người/năm ở cấp xã, khắc phục tình trạng số liệu thiếu đồng nhất giữa các địa phương.
• Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với tất cả các xã trên phạm vi cả nước đang thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp xã và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc điều tra, tổng hợp số liệu thu nhập.

Phương pháp xác định thu nhập bình quân đầu người

Công văn hướng dẫn chi tiết công thức và các khoản thu nhập được tính vào tổng thu nhập của hộ dân cư tại xã, cụ thể:

• Công thức tính cơ bản: Thu nhập bình quân đầu người/năm của xã được tính bằng tổng thu nhập của tất cả các hộ dân cư thường trú trong xã chia cho tổng số nhân khẩu thường trú trung bình của xã trong năm tham chiếu.
• Các khoản thu nhập được tính bao gồm:
  • Thu nhập từ sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản (sau khi đã trừ chi phí sản xuất).
  • Thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh phi nông, lâm nghiệp, thủy sản (công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ...).
  • Thu nhập từ tiền lương, tiền công của các thành viên trong hộ gia đình.
  • Thu nhập khác được tính vào thu nhập của hộ như tiền gửi về của người thân, tiền lương hưu, trợ cấp xã hội mang tính chất thường xuyên, thu nhập từ nhượng bán tài sản, quà tặng, quà biếu có giá trị.
• Các khoản không tính vào thu nhập: Các khoản thu mang tính chất rút vốn, tạm ứng, hoặc các khoản trợ cấp đột xuất không thường xuyên.

Phương pháp thu thập thông tin và nguồn số liệu

Để đảm bảo tính khả thi và tiết kiệm chi phí, Tổng cục Thống kê hướng dẫn hai phương pháp thu thập thông tin chủ yếu:

• Phương pháp gián tiếp (Sử dụng nguồn dữ liệu sẵn có): Khai thác các báo cáo hành chính, sổ sách theo dõi của xã, kết quả từ các cuộc điều tra thống kê quốc gia hoặc điều tra chuyên đề gần nhất có quy mô mẫu đủ lớn tại địa bàn.
• Phương pháp trực tiếp (Điều tra chọn mẫu): Tiến hành khảo sát trực tiếp các hộ gia đình được chọn mẫu đại diện trên địa bàn xã. Quy trình chọn mẫu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về cỡ mẫu và phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên hệ thống để đảm bảo tính đại diện cho toàn xã.

Tổ chức thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan

• Tổng cục Thống kê: Chịu trách nhiệm chỉ đạo chung, hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ và giám sát việc thực hiện trên phạm vi toàn quốc.
• Cục Thống kê cấp tỉnh: Tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan để chỉ đạo, tập huấn nghiệp vụ và kiểm tra giám sát quá trình thu thập thông tin tại địa phương.
• Chi cục Thống kê cấp huyện: Trực tiếp hướng dẫn nghiệp vụ cho điều tra viên, giám sát địa bàn và hỗ trợ Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc tính toán, tổng hợp số liệu.
• Ủy ban nhân dân cấp xã: Chủ trì tổ chức triển khai thu thập thông tin, chịu trách nhiệm về tính chính xác, khách quan của số liệu thu nhập bình quân đầu người được công bố tại địa phương.