Giới thiệu về Công văn 5692/TCHQ-GSQL

Công văn 5692/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục thanh khoản, báo cáo quyết toán nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu và gia công cho thương nhân nước ngoài. Văn bản này đóng vai trò định hướng, thống nhất quy trình thực hiện giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật hải quan.

Quy định về báo cáo quyết toán và thanh khoản nguyên phụ liệu

Công văn tập trung làm rõ các nguyên tắc cốt lõi trong việc lập, nộp và kiểm tra báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu:

• Nguyên tắc nhất quán số liệu: Doanh nghiệp có trách nhiệm đảm bảo tính thống nhất, chính xác giữa số liệu quản trị nội bộ (bao gồm sổ kế toán, phiếu nhập - xuất kho) với số liệu đã khai báo trên các tờ khai hải quan và báo cáo quyết toán nộp cho cơ quan hải quan.
• Thời hạn và sửa đổi báo cáo: Xác định rõ thời hạn nộp báo cáo quyết toán theo năm tài chính của doanh nghiệp. Đồng thời, hướng dẫn cụ thể các trường hợp doanh nghiệp được phép sửa đổi, bổ sung báo cáo quyết toán sau khi nộp và điều kiện để cơ quan hải quan chấp nhận việc sửa đổi này.
• Xử lý chênh lệch số liệu: Đưa ra phương án xử lý đối với các trường hợp phát hiện chênh lệch giữa số liệu tồn kho thực tế và số liệu trên hệ thống của cơ quan hải quan, phân định rõ nguyên nhân khách quan (như hao hụt tự nhiên, sai lệch định mức) và nguyên nhân chủ quan để áp dụng biện pháp xử lý thuế phù hợp.

Xử lý nguyên phụ liệu dư thừa, phế liệu và phế phẩm

Việc quản lý và giải quyết lượng nguyên phụ liệu còn dư sau khi kết thúc hợp đồng gia công hoặc chu kỳ sản xuất được hướng dẫn chi tiết nhằm tránh thất thu thuế:

• Chuyển mục đích sử dụng (tiêu thụ nội địa): Quy định rõ thủ tục khai báo thay đổi mục đích sử dụng đối với nguyên phụ liệu dư thừa, máy móc thiết bị tạm nhập. Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai mới, kê khai và nộp đủ các loại thuế (thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có) theo quy định tại thời điểm chuyển mục đích sử dụng.
• Tiêu hủy nguyên phụ liệu, phế liệu: Hướng dẫn quy trình giám sát của cơ quan hải quan đối với việc tiêu hủy nguyên liệu, vật tư, phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất, gia công. Quá trình tiêu hủy phải tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường và có sự xác nhận của các cơ quan chức năng liên quan.
• Tái xuất trả đối tác nước ngoài: Quy định về hồ sơ, thủ tục hải quan khi doanh nghiệp thực hiện tái xuất nguyên phụ liệu dư thừa trả lại cho bên đặt gia công nước ngoài hoặc chuyển sang hợp đồng gia công khác theo chỉ định của bên đặt gia công.

Công tác kiểm tra cơ sở sản xuất và tình hình sử dụng nguyên phụ liệu

Tổng cục Hải quan chỉ đạo các đơn vị hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhưng vẫn đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp:

• Áp dụng quản lý rủi ro: Việc kiểm tra cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất và tình hình sử dụng nguyên phụ liệu được thực hiện dựa trên kết quả đánh giá quá trình tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Tập trung kiểm tra sâu đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao hoặc có sự bất thường lớn trong báo cáo quyết toán.
• Phối hợp liên ngành và hậu kiểm: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận giám sát quản lý, bộ phận kiểm tra sau thông quan và cơ quan thuế nội địa nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi thuế đối với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu để tẩu tán hàng hóa ra thị trường nội địa.