Giới thiệu về Công văn 5818/TCT-KK năm 2023

Công văn 5818/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thống nhất thực hiện quy trình, thủ tục xử lý hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với các doanh nghiệp đã có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, đồng bộ hóa dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh, đồng thời đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật về quản lý thuế và phá sản.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn chi tiết tại Công văn 5818/TCT-KK

- Căn cứ pháp lý thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế

Việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản được thực hiện dựa trên các cơ sở pháp lý chặt chẽ sau:

• Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định về các trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế và trách nhiệm của người nộp thuế cũng như cơ quan thuế.
• Luật Phá sản năm 2014 quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết phá sản và hiệu lực của quyết định tuyên bố doanh nghiệp phá sản.
• Thông tư số 105/2020/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chi tiết về đăng ký thuế, trong đó có quy trình hồ sơ, thủ tục đóng mã số thuế.

- Quy trình xử lý hồ sơ tại cơ quan thuế

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể các bước mà cơ quan thuế quản lý trực tiếp phải thực hiện khi nhận được quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp từ Tòa án:

• Bước 1: Tiếp nhận thông tin và văn bản: Cơ quan thuế tiếp nhận Quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp của Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Quyết định này là văn bản pháp lý cao nhất làm căn cứ thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
• Bước 2: Kiểm tra trạng thái nghĩa vụ thuế: Cơ quan thuế tiến hành rà soát, đối chiếu toàn bộ nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp trên hệ thống thông tin quản lý thuế tập trung (TMS). Xác định rõ số tiền thuế nợ, tiền phạt, tiền chậm nộp (nếu có) tính đến thời điểm Tòa án ra quyết định tuyên bố phá sản.
• Bước 3: Xử lý nghĩa vụ thuế còn nợ: Thực hiện phân loại và xử lý nợ thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và Luật Phá sản. Đối với các khoản nợ không thể thu hồi được sau khi đã phân chia tài sản theo quyết định của Tòa án, cơ quan thuế lập hồ sơ xóa nợ thuế theo đúng quy định pháp luật.
• Bước 4: Cập nhật trạng thái mã số thuế: Cơ quan thuế thực hiện cập nhật trạng thái mã số thuế của doanh nghiệp sang trạng thái "Người nộp thuế ngừng hoạt động và đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế" (Trạng thái 03) trên hệ thống TMS.

- Nguyên tắc xử lý nợ thuế của doanh nghiệp phá sản

Công văn nhấn mạnh việc xử lý nghĩa vụ tài chính và nợ thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt thứ tự ưu tiên phân chia tài sản quy định tại Luật Phá sản:

• Các khoản nợ thuế chỉ được thanh toán sau khi đã chi trả chi phí phá sản, nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội đối với người lao động và các nghĩa vụ tài chính khác theo phán quyết của Tòa án.
• Trường hợp giá trị tài sản của doanh nghiệp không đủ để thanh toán toàn bộ nợ thuế, phần nợ thuế còn lại sẽ được cơ quan thuế xem xét, lập hồ sơ xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt theo quy định tại Điều 85 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.

- Phối hợp liên ngành giữa Cơ quan Thuế và Cơ quan Đăng ký kinh doanh

Để đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán của dữ liệu quốc gia, Công văn 5818/TCT-KK yêu cầu:

• Cơ quan thuế phải chủ động chia sẻ thông tin, truyền nhận dữ liệu điện tử với Cơ quan Đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư) về việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế của doanh nghiệp phá sản.
• Đảm bảo mã số thuế và mã số doanh nghiệp được đóng đồng thời trên cả Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 5818/TCT-KK năm 2023 giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ trong toàn ngành thuế, tránh tình trạng kéo dài thời gian xử lý hồ sơ đóng mã số thuế đối với các doanh nghiệp đã giải thể, phá sản trên thực tế nhưng vẫn treo trạng thái nợ thuế trên hệ thống. Điều này giúp minh bạch hóa môi trường kinh doanh, giảm tải gánh nặng quản lý hành chính cho cả cơ quan quản lý nhà nước và người nộp thuế.