Công văn 5851/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 04 tháng 09 năm 2020 nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan, chính sách thuế và việc xác định xuất xứ đối với mặt hàng phôi gạch nhập khẩu phục vụ cho mục đích sản xuất hàng xuất khẩu.

Văn bản này áp dụng đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, các Chi cục Hải quan cửa khẩu và các doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu phôi gạch (bán thành phẩm) để gia công, sản xuất và xuất khẩu sản phẩm gạch thành phẩm ra thị trường nước ngoài.

Quy định về loại hình nhập khẩu và điều kiện áp dụng chế độ sản xuất xuất khẩu

• Doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu phôi gạch để sản xuất hàng xuất khẩu phải đăng ký tờ khai theo mã loại hình E31 (Nhập nguyên liệu, vật tư để sản xuất hàng xuất khẩu).
• Để được áp dụng chính sách ưu đãi thuế đối với loại hình này, doanh nghiệp bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở sản xuất, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất phù hợp với nguyên liệu phôi gạch nhập khẩu theo quy định tại Nghị định số 134/2016/NĐ-CP.
• Cơ quan hải quan nơi quản lý cơ sở sản xuất có trách nhiệm tiến hành kiểm tra cơ sở sản xuất, năng lực sản xuất của doanh nghiệp để đảm bảo việc nhập khẩu phôi gạch và quá trình sản xuất, chế biến thành phẩm là có thật, ngăn ngừa tình trạng lợi dụng chính sách để gian lận.

Chính sách thuế đối với phôi gạch nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu

• Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu theo quy định tại Khoản 7 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Điều 12 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP.
• Trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu phôi gạch nhưng chỉ thực hiện các công đoạn gia công đơn giản, không làm thay đổi bản chất của sản phẩm hoặc không đáp ứng quy trình sản xuất sản phẩm xuất khẩu thì không được áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu theo loại hình sản xuất xuất khẩu.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu với cơ quan hải quan theo đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).

Quy tắc xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với sản phẩm xuất khẩu

• Việc xác định xuất xứ đối với sản phẩm gạch xuất khẩu được sản xuất từ phôi gạch nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định số 31/2018/NĐ-CP về quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa.
• Sản phẩm xuất khẩu chỉ được công nhận có xuất xứ Việt Nam nếu quá trình chế biến, chế tạo tại Việt Nam tạo ra sự thay đổi cơ bản về mã số HS của hàng hóa (chuyển đổi mã số hàng hóa - CTC) hoặc đạt tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa (LVC) theo quy định cụ thể cho nhóm mặt hàng gạch.
• Các công đoạn gia công, chế biến đơn giản như cắt, mài, đánh bóng, đóng gói bao bì mà không làm thay đổi đặc tính cơ bản của phôi gạch nhập khẩu sẽ không được coi là công đoạn sản xuất, chế biến sâu và không đủ điều kiện để lấy xuất xứ Việt Nam.

Công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan, kiểm tra tình hình sử dụng nguyên liệu nhập khẩu tại trụ sở doanh nghiệp.
• Tập trung kiểm tra định mức thực tế sản xuất để xác định lượng phôi gạch tiêu hao thực tế cấu thành nên sản phẩm xuất khẩu, ngăn chặn hành vi tẩu tán nguyên liệu nhập khẩu miễn thuế ra thị trường nội địa.
• Xử lý nghiêm các trường hợp khai sai mã loại hình nhập khẩu, gian lận xuất xứ hoặc không giải trình được lượng nguyên liệu phôi gạch đã nhập khẩu so với sản phẩm thực tế xuất khẩu.

Công văn 5851/TCHQ-GSQL có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các hướng dẫn trong văn bản này là cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan địa phương thống nhất thực hiện quy trình quản lý đối với hoạt động nhập khẩu phôi gạch sản xuất xuất khẩu trên toàn quốc.