Ngày 19 tháng 12 năm 2014, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn số 5858/TCT-CS hướng dẫn về chính sách thuế đối với hoạt động bán tài sản bảo đảm tiền vay nhằm tháo gỡ các vướng mắc cho các tổ chức tín dụng và cơ quan thuế địa phương trong quá trình xử lý nợ xấu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn trực tiếp các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các tổ chức, cá nhân có tài sản bảo đảm tiền vay và các cơ quan thuế các cấp trong việc xác định nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và các khoản nghĩa vụ tài chính khác phát sinh từ việc xử lý, bán tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.

Chính sách thuế giá trị gia tăng đối với bán tài sản bảo đảm

• Tài sản bảo đảm tiền vay do tổ chức tín dụng bán hoặc ủy quyền cho bên thứ ba bán để thu hồi nợ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng các điều kiện về giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật.
• Trường hợp bên bảo đảm tự bán tài sản dưới sự giám sát của tổ chức tín dụng để trả nợ thì hoạt động này vẫn phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo quy định thông thường đối với từng loại hàng hóa, dịch vụ cụ thể.
• Hướng dẫn chi tiết việc phân biệt giữa hoạt động bàn giao tài sản bảo đảm để thay thế nghĩa vụ thanh toán và hoạt động chuyển nhượng tài sản thương mại thông thường nhằm áp dụng đúng mức thuế suất hoặc diện miễn thuế.

Nghĩa vụ thuế thu nhập và nguyên tắc phân bổ tiền bán tài sản

• Thu nhập từ việc chuyển nhượng tài sản bảo đảm của bên bảo đảm (tổ chức hoặc cá nhân) phải được xác định để tính thuế TNDN hoặc thuế TNCN theo quy định pháp luật hiện hành.
• Khi xử lý tài sản bảo đảm, số tiền thu được từ việc bán tài sản phải ưu tiên thực hiện các nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước (bao gồm các khoản thuế phát sinh trực tiếp từ việc chuyển nhượng tài sản đó) trước khi tổ chức tín dụng thực hiện thu hồi nợ gốc và nợ lãi.
• Trường hợp bên bảo đảm không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc không có khả năng thanh toán, tổ chức tín dụng có trách nhiệm khấu trừ hoặc phối hợp với cơ quan thuế để trích nộp tiền thuế từ nguồn tiền bán tài sản bảo đảm trước khi hạch toán thu hồi nợ.

Thủ tục hóa đơn, chứng từ khi xử lý tài sản bảo đảm

• Tổ chức tín dụng hoặc tổ chức bán đấu giá tài sản được ủy quyền có trách nhiệm lập hóa đơn, chứng từ theo quy định khi thực hiện giao dịch bán tài sản bảo đảm cho người mua.
• Trường hợp cơ quan thi hành án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện cưỡng chế bán đấu giá tài sản bảo đảm để thi hành án, việc xuất hóa đơn và kê khai thuế thực hiện theo hướng dẫn riêng về thi hành án dân sự và quản lý thuế.

Hiệu lực thi hành

Công văn 5858/TCT-CS có hiệu lực hướng dẫn thực hiện kể từ ngày ban hành. Các nội dung hướng dẫn tại công văn này được căn cứ trên các quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực tại thời điểm năm 2014.