Công văn 5882/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 nhằm chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tập trung xử lý triệt để, nhanh chóng các loại hàng hóa tồn đọng là mặt hàng dễ gây cháy, nổ, hóa chất độc hại tại các khu vực cảng biển, cảng hàng không và kho bãi, đảm bảo an toàn tuyệt đối phòng chống cháy nổ.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung chỉ đạo trọng tâm của văn bản:

- Rà soát, thống kê và phân loại hàng hóa tồn đọng nguy hiểm

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương khẩn trương thực hiện các biện pháp kiểm tra, rà soát thực tế:

• Tiến hành thống kê chi tiết toàn bộ các lô hàng tồn đọng quá thời hạn 90 ngày kể từ ngày hàng đến cửa khẩu nhưng chưa có người nhận.
• Tập trung phân loại kỹ lưỡng các nhóm hàng hóa có nguy cơ cao về cháy, nổ bao gồm: hóa chất độc hại, khí gas hóa lỏng, chất nổ, tiền chất thuốc nổ, dung môi dễ cháy và các loại phế liệu có khả năng tự bốc cháy.
• Xác định rõ thông tin về chủ hàng (nếu có), hãng tàu, người vận chuyển và tình trạng thực tế của bao bì, container chứa hàng để có phương án xử lý phù hợp.

- Biện pháp xử lý nhanh chóng đối với hàng hóa dễ cháy, nổ

Để ngăn ngừa tối đa nguy cơ mất an toàn, Tổng cục Hải quan hướng dẫn quy trình xử lý khẩn cấp:

• Đối với hàng hóa xác định là vô chủ hoặc không có người đến nhận, Hội đồng xử lý hàng tồn đọng phải nhanh chóng thực hiện thủ tục tịch thu, tiêu hủy hoặc bán đấu giá theo quy định rút gọn để giải phóng mặt bằng.
• Ưu tiên tiêu hủy ngay đối với các mặt hàng hóa chất nguy hiểm đã bị biến chất, không còn giá trị sử dụng hoặc có nguy cơ rò rỉ, phát tán ra môi trường.
• Yêu cầu các hãng tàu, đại lý hãng tàu có trách nhiệm vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với các lô hàng là chất thải, phế liệu không đủ điều kiện nhập khẩu.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi

Văn bản nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các đơn vị quản lý trực tiếp nơi lưu giữ hàng hóa:

• Phải bố trí khu vực lưu giữ riêng biệt cho các mặt hàng dễ cháy, nổ, cách xa khu vực dân cư và các lô hàng thông thường khác.
• Đảm bảo các điều kiện kỹ thuật về an toàn phòng cháy và chữa cháy (PCCC), trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy tại chỗ và có hệ thống cảnh báo sự cố hoạt động liên tục.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc cung cấp thông tin, danh sách các container hàng nguy hiểm để cùng giám sát và xử lý kịp thời.

- Tăng cường phối hợp liên ngành và công tác báo cáo

Công tác xử lý hàng tồn đọng nguy hiểm đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của nhiều lực lượng chức năng:

• Cơ quan hải quan chủ động phối hợp với lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH), cơ quan quân đội địa phương và Sở Tài nguyên và Môi trường để thẩm định, đánh giá mức độ nguy hiểm và thực hiện tiêu hủy an toàn.
• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải tổng hợp số liệu, báo cáo kết quả rà soát và tiến độ xử lý về Tổng cục Hải quan (qua Cục Giám sát quản lý về Hải quan) theo đúng thời hạn yêu cầu để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh.